15 Temmuz; Darbeye 'sobe' yapıldı

HER 100 GÜNÜN 56’SINDA DEMOKRASİ ASKIDA İDİ…

OHAL NEDİR NE DEĞİLDİR?

Ülkemizde Cumhuriyetin ilan edildiği 29.10.1923 tarihinden AK Parti’nin iktidara geldiği 28. Kasım 2002’ye kadar Türkiye’de uygulanan sıkıyönetim ve Olağanüstü halin kronolojisi şöyledir: Önce ilan edilmiş sıkıyönetim listesi:

 Başlangıç Tar. Bititş tarihi     Süresi              Gerekçesi                    Kapsadığı İller

24.02.1923      23.12.1927      1.759 Gün       Şeyh Sait İsyanı          Muş, Bingöl, Elazığ, Siirt,

Diyarbakır, Mardin, Tunceli, Urfa, Bitlis, Van, Hakkari, Malatya ve Erzurum.

01.01.1931      09.03.1931      68 Gün            Menemen Olay           Menemen, Balıkesir                                                                                                                Manisa

20.10.1940      23.12.1947      2.618 Gün       II.Dünya Savaşı          İstanbul, Kırklareli, Edirne

                                                                                                            Tekirdağ, Çanakkale,

                                                                                                            Kocaeli…

07.09.1955      07.06.1957      374 Gün          6-7 Eylül Olayları       İstanbul, Ankara, İzmir

28.04.1960      27.05.1960      29 Gün            Öğrenci gösterileri       Bütün Türkiye’de

28.05.1960      01.12.1961      548 Gün          İl Askeri darbe            İstanbul ve Ankara

21.05.1963      20.07.1964      425 Gün          Talat Aydemir Olayı  İstanbul,Ankara, İzmir

16.06.1970      16.09.1970      90 Gün            15-16 Haziran             İstanbul, Kocaeli, Gebze

26.04.1971      26.09.1973      880 Gün          12 Mart Muhtırası      İstanbul, Kocaeli, Adana                                                                                                         Sakarya, Zonguldak, İzmir,                                                                                                     Eskişehir, Ankara, Hatay

                                                                                                            Diyarbakır ve Siirt.

20.07.1974      02.09.1975      407 Gün          Kıbrıs Barış Hare        İstanbul, Ankara, Tekirdağ,

                                                                                                            Kırklareli, Edirne, Manisa,

                                                                                                            Çanakkale, Balıkesir, İzmir

                                                                                                            Aydın, Antalya, Muğla, İ                                                                                                       Adana, İçel, Hatay.

27.03.1975      -                       0 -                    Irak İç Savaşı               TBMM Onaylamadı

26.12.1978      12.09.1980      621 Gün          Şiddet Hareketleri       Adana, Ankara, Bingöl,

                                                                                                            Elazığ, Erzincan, Erzurum,

                                                                                                            Gaziantep, İstanbul, Kars,

                                                                                                            Kahramanmaraş, Malatya,

                                                                                                            Sivas, Urfa, Adıyaman,

                                                                                                            Hakkari, Diyarbakır, Ağrı,

                                                                                                            Mardin, Siirt, Tunceli,

                                                                                                            İzmir, Hatay, Ağrı.

12.09.1980      19.07.1987      2.497 Gün       12 Eylül Darbesi         Bütün Türkiye

13 Sıkıyönetim İlanında          10.316 Gün Sıkıyönetim Gerçekleşmiştir.

En son sıkıyönetim ilanı 12 Eylül 1980 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin yönetime el koyması ile gerçekleşti ve bütün yurtta uygulanan sıkıyönetim, 19.07.1987 tarihine kadar sürdü.

İstatistiki olarak söylememiz gerekirse, Cumhuriyetin kurulduğu 29.10.1923 tarihinden 1980 tarihine kadar geçen 57 yıl içinde toplan 12 kez sıkıyönetim ilan edilmiş, bir sıkıyönetim kararı da TBMM tarafından reddedilmiştir.

Süre olarak baktığımızda, Cumhuriyetin kuruluşundan 1987 yılına kadar toplam 63 Yıl 8 Ay 26 Günlük süre geçmiş, (Bu süre 22.946 Güne tekabül etmektedir) bu süre içerisinde de 28 Yıl, 7 Ay 26 gün (Bu süre 10.316 güne karşılık gelmektedir) ülkemiz sıkıyönetim ile yaşamıştır.

Yani bu güzel ülkemiz, 1987 yılına gelinceye kadar her 100 günün 45 gününde sıkıyönetim altında yaşamıştır.

OLAĞANÜSTÜ HAL KONUSUNA GELİNCE

Olağanüstü Hal (OHAL) ilk kez Turgut özal ile birlikte Türkiye gündemine girmiştir.

19 Temmuz 1987'ye kadar devam eden sıkıyönetim kaldırıldı ve 10 Temmuz tarihindeki Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal Bölge Valiliği kuruldu. devam etti ve aynı tarihli kanun hükmündeki kararname ile Olağanüstü Hâl Bölge Valiliği kuruldu. Doğu ve Güneydoğu OHAL Bölge Valisi tarafından yönetilmeye başladı.

1987 yılında kurulmuş olan OHAL 2002 Yılı Kasım ayına kadar 15 yıllık süre içerisinde 13 ilde devam etti. Sürenin uzamasına terör olayları gerekçe gösterilmiştir. Aynı bölgede 1980 yılında başlayan sıkıyönetim de göz önünde bulundurulunca 13 ilde 22 yıl baskı rejimi sürmüştür.

AK PARTİ HÜKÜMETİNİN İK İCRAATI

OHAL le birlikte Türkiye’nin gündemine Süper Vali olarak bilinen Hayri Kozakçıoğlu, Köy Koruculuğu ve JİTEM gibi kavramlar girdi.

18 Kasım 2002’de kurulan AK Parti Hükümeti 28 Kasım 2002’de Güven oyu aldı ve 30 Kasım’da OHAL’i kaldırdı. AK Parti hükümetinin ilk icraatı denilebilir.

Böylelikle, 1987yılına kadar Sıkıyönetimlerle, 1987 yılından sonra da Olağan Hal yönetimlerine maruz kalan bu uygulama 2002 Kasımında sona ermiştir.

*

Öncelikle şunu not edelim: Sıkıyönetim ile OHAL arasında fark vardır. Bu farkı açıklayacağız. Sonuç olarak Türkiye Kasım 2002 tarihine kadar 28.477 günün 10.290 gününü sıkıyönetim ve 5606 gününü de OHAL altında yaşamak zorunda kalmıştır.

Toplamda Cumhuriyet kuruluşundan bu güne kadar 15.896 gün askeri veya sivil otorite altında yaşanmıştır.

Maalesef Cumhuriyetin kuruluşundan 2002 yılı kasım ayına kadar her 100 günün 56’sında ya sıkıyönetim ya da OHAL yönetimi olmuştur.

*

OHAL İLE SIKIYÖNETİM ARASINDAKİ FARK

Sıkıyönetim, askeri otoritenin, genellikle resmi bildirgesi altında adli yönetimi kontrol altına alması ile işlemeye başlayan kurallar sistemidir. Sıkıyönetim, savaş, doğal afetler, sivil kargaşa, işgal altındaki topraklar veya askerî darbe gibi durumlarda, normal adlî kurumların yeni duruma hâkim olamayıp, vazifesini yerine getiremediği veya yavaş getirdiği takdirde, askerî otoritelerin ve kurumların tercih edilmesi ile kullanıma girer. Ancak, askerî adalet bazen diktatörler, özellikle askerî diktatörler, tarafından kurallarını uygulamak için kullanılır.

*

YENİEN OHAL

Milli Güvenli Kurulu yaptığı son toplantıda hükümete OHAL uygulanması için tavsiye kararı almıştır. Tarihe not düşme adına MGK’nı aynen paylaşıyorum. 

"Fetullahçı Terör Örgütü adı verilen bir ihanet çetesi, 15 Temmuz 2016 tarihinde, Türk Silahlı Kuvvetleri içindeki mensupları vasıtasıyla silahlı bir darbe girişimi başlatmıştır. Bu örgüt, kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla milleti ve devleti kontrol altında tutmayı amaçlamaktadır. Türk Silahlı Kuvvetleri içerisinde yuvalanmış asker elbisesi içerisine girmiş eli kanlı terörist canilerini harekete geçirerek ülke yönetimine el koymaya çalışan Fetullahçı Terör Örgütü'nün bu girişimi, milletimizin feraseti, cesareti ve fedakârlığı ile güvenlik güçlerimizin kahramanca mücadelesi sayesinde başarısız olmuştur. Bu tarihi süreçte canlarını hiçe sayma pahasına milli iradeye ve demokrasiye sahip çıkan aziz milletimiz, siyasi partilerimiz, sivil toplum kuruluşlarımız ve medya kuruluşlarımız, tüm görüş farklılıklarını bir tarafa bırakarak silahlı darbe girişimi karşısında tek vücut olmuş ve meydanları çete mensubu terörist hainlere terk etmemiştir. Devletimiz, milletiyle el ele vererek, ertesi gün akşam olmadan silahlı darbe girişimini bastırmış, durumu kontrol altına almıştır. Kurulumuzca sivil, asker, polis tüm şehitlerimize rahmet, gazilerimize acil şifalar dilenmiştir.

Kurulumuz, demokrasiye, temel hak ve özgürlüklere, hukukun üstünlüğüne olan bağlılığı bir kez daha teyit etmiştir. Toplantıda, kurul üyelerinin değerlendirmeleri doğrultusunda, bundan sonra atılması gereken adımlar detaylı olarak görüşülmüştür. Bu çerçevede, demokrasimizin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşlarımızın hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla, Anayasamızın 120. maddesi gereği, hükümete olağanüstü hal ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması kararlaştırılmıştır. Bu tavsiye, sadece ve sadece demokrasiye, hukuk devletine, hak ve özgürlüklere yönelik tehditlerin ortadan kaldırılması için yapılacak çalışmaları kolaylaştırma amacına yöneliktir."

Halk olarak hepimizin, devletimizin güvencesi ve bekası adına Valimize destek olması gerekmektedir.

*

Peki OHAL Yönetimi’nde neler yapılabilir veya yapılamaz bu da gelecek bölümde paylaşacağız.