2 Bin, 60 Binden Büyüktür!

En açık bir gerçek: Bir mala talep yoksa o mal piyasada olmaz; piyasaya sürülmüşse, alıcı bulmaz ve kaldırılır.

Bugün Türkiye’de 3640 dershaneye 2 milyon 107 bin öğrenci; 12’nci sınıfların % 60’ı, 8’inci sınıfların % 43’ü devam ediyorsa, 720 bin öğrenci de etüt merkezlerine gidiyorsa, demek ki ortada büyük bir talep var demektir. Millî Eğitim’de yapılacak hiçbir “reform” da dershane ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Çünkü, mutlak imkânsız olan başarılsa ve bütün okullar her bakımdan eşit hale getirilse, bütün öğrenciler en yüksek seviyede bir başarıda eşitlense bile, öğrenciler, imtihanla öğrenci alan liselere ve bütün öğrenciler üniversiteye giremeyeceğine göre üniversiteye, ikinci olarak, istedikleri lise ve yine istedikleri fakülteye girebilmek için yarışacaklardır. Bu da, yine takviye ders veya kurs gerektirecektir. MEB’nın bütün KİT’leri özelleştirirken eğitimi devletleştirmesi demek olan, dershaneleri kapatırken okullarda ve “gençlik merkezleri” gibi yerlerde yine paralı kurslar açması ve halk eğitim merkezlerine kurs verme yetkisi tanıması da, bu kesin gerçeğin fiilî itirafından başka bir şey değildir.

Dershaneleri kapatmanın arkasındaki en önemli gerekçe olarak sunulan dershanelerin fırsat eşitsizliği ortaya çıkardığı ve fakir halkın sırtında yük olduğu iddiası ise, bütün realitelerin aksini ortaya koyduğu bir iddiadır. Çünkü MEB, bir yandan bunu ileri sürerken, diğer yandan dershanelerin özel okullara dönüşmesini istemektedir. Bir öğrenci, dershaneye bir yıl devamla üniversiteyi kazanabilmektedir. Türkiye’de yıllık dershane ücreti ortalama 2.000 lira civarında iken, özel okulların yıllık fiyatı 15.000 lira civarındadır. Kaldı ki, bir öğrenci özel okula sadece lisede iken devam etse, bu, 4 yılda 60.000 lira demektir. Acaba 2.000 lira, 60.000 liradan daha mı büyük? Dolayısıyla, eğer MEB’na göre 2000, 60.000’den daha büyük değilse, dershaneleri kapatmak, 60.000 lira verebilenin, yani zenginlerin çocuklarının önünü açıp, 2000 lira verebilenin, yani fakir ailelerin çocuklarının önünü kapatmaktan başka hiçbir manâya gelmez. Kaldı ki, bazı liselere ve üniversiteye girişte her zaman imtihan, yani yarış ve seçme söz konusu olduğu için, özel okullar öğrencilerinin pek çoğu da dershaneye gitmektedir.

Millî Eğitim’in 5 bakan ve 6 defa sistem değiştirdiği son 10 yılda geldiği durumdan memnun bir kimse var mıdır? Liselere devam eden 100 öğrenciden 45’ini sigara, 32’sini alkol, 9’unu uyuşturucu kullanmaya iten ve 0,5’le öğrencinin sınıf geçtiği bir sistemimiz var. Evet, bir öğrenci yıl boyu girdiği 6 sınavdan birinde 3 alsa, diğer beşinde hiçbir soruya cevap vermese, dolayısıyla 0 verilemediği için 1 alsa, bu öğrenci sınıfını geçebiliyor. Dershaneler, hem öğrencilere önemli takviyede bulunuyor, hem de bu öğrencileri ve liseden mezun olup da, üniversiteyi kazanamamış ve boşta dolaşmaya mahkûm öğrencileri sokaktan kurtarıyor ve onlar için ümit kaynağı oluyor.

Dört gündür, dershanelerle ilgili yayınları, bilhassa bazı sitelerde ilgili haberlere yapılan yorumları kısmen takip ediyorum. Kamuoyunda dershanelerin kapatılmak istenmesinin arkasında üç sebep bulunduğu algısı var: (1) İktidar, bilhassa bazı dershaneleri “Camia”nın kaynağı olarak görüyor ve bu sebeple bütün dershaneleri kapatıyor. (2) İktidar, dershaneleri devletleştirerek, kendi “dindar”ını yetiştirmek istiyor. (3) PKK’nın dershanelerden ve tamamen parasız etüt merkezlerinden çok rahatsız olduğu biliniyor. Dolayısıyla, PKK’ya Oslo’da verilen ve “Çözüm Süreci” olarak sahneye konan sözler gereği dershaneler ve etüt merkezleri kapatılıyor. Bu algıyı kıracak ciddî bir argüman var mı?