Adana Canavarı korkuttu

Canavar hikâyelerine inanırmısınız? Ben inanırım. Halkımızın çarşıda, pazarda, yolda yolakta anlattığı her şey o ana kadar yaşanmamışsa dahi sonrasında mutlaka ayniyle vaki meydana gelecektir.

Peki, resmi kuruluşların dahi, ‘masallarda olur ancak’ dediği ‘canavar’ın bir dönem bu şehrin sokaklarında dolaştığını, insanlarına korku saldığını anlatsam bana inanırmısınız?

İster inanın, ister inanmayın. Eylül 1964’de Adana’nın birincil olmasa da en öncelikli tartışma konularından biri ‘canavar’ meselesiydi. Canavarı görenler görmeyenlere anlatıyor şehirde bir korku dalgası hızla yayılıyordu.

Canavar nedir bilirmisiniz? Yok, ben biliyorum da siz biliyormusunuz diye sordum. Ciddiyim. Hem de son derece. İşte bu nedenle bir dönem Adana’nın ilçelerinde yöre halkını canından bezdiren, yaylacıları keyifli tatillerinden eden Adana Canavarı bahsine, canavarın kelime anlamından yola çıkarak başlayacağım. Hem de siz söze başlarken, ‘canavar’ın ne olduğu yönündeki sorumda samimi olduğumu görmüş olacaksınız. Öyle ya, anlatacağım olayın birinci tekil şahsı durumundaki kahramanın kelime anlamını bilmiyorsanız bu olayı aktarmaktaki maksadım hâsıl olmayacak ki!

TDK’YA GÖRE CANAVAR NEREDE YAŞAR?

Türk Dil Kurumu, canavar kelimesinin anlamını hayli kestirmeden şöyle yapıveriyor; “Masallarda sözü geçen yabani, yırtıcı hayvan.” İnsanın bu anlam karşısında ellerini iki yanına yaslayıp, uzun bir ‘eeee’ çekesi geliyor. ‘Devamı’ Devamını daha çok eşanlamlı olarak kullanılan durumların karşılıklarını aktararak devam ediyor TDK. Buyurun devam edelim. Aşk ile. Köpek balığı. Haşarı, yaramaz çocuk. Kurt, domuz vb. cana kıyan yaban hayvanı. Acımasız, kötü ruhlu, zalim (kimse). Herhangi bir şeye çok düşkün olan. Son izahı şöyle örneklemeyi de ihmal etmemiş TDK, ‘Kurabiye canavarı’ Hayli yüksek perdeden bir ‘yok artık’ı hak etmiş öyle değil mi?

Peki ya size göre, zihninizde nasıl çağrışımlar yapıyor canavar kelimesi. Küçüklüğünüzde büyükannelerinizin anlattığı hikâyeleri sormuyorum, son birkaç yılda televizyonda, sinemada izlediğiniz filmlerden, (çok meraklısıyızdır ya) belgesellerden gördüğünüz ve durumu izaha muhtaç yaratıklardan nasıl bir şekil, şemal geliyor gözlerinizin önüne. Yok mu? Ki biz ‘yok’ kabul edelim peşinen. Çünkü ‘var’ diyenlerin sözlerinin devamını buradan duyma imkânımız yok maalesef.

NEREDEN ÇIKTI BU CANAVAR MUHABBETİ?

‘İyi de birader nereden çıktı bu canavar muhabbeti?’ diyenler Resimli Adana Tarihi’nin yabancısı olsa gerek. Bilenler biliyor da bilmeyenlere hatırlatmakta fayda var, burada yazılanların amacı ‘gayri resmi ancak fevkaladenin de fevkinde ciddi şehir tarihimizin renkli anekdotlarını bugüne kadar unutuldukları dip bucaklardan gün yüzüne çıkarmaktır.

İşte şimdi bu canavar meselesinde de aynını yapacağız. Bir dönem Adana kırsalında bölge halkına ‘korkudan’ kan kusturan ‘canavarımızdan’ bahsedeceğiz. Demek ki neymiş, TDK’nın iddia ettiği gibi ‘canavar’ yalnızca ‘masallarda sözü geçen yabani, yırtıcı bir hayvan’ değilmiş. Demek ki neymiş, ‘canavar’ söylemi hakikaten bu toprakların insanları arasında günlük konuşmaların konusu olmuş, hatta ve hatta görgü tanıklıklarıyla bu canavar bahsi hayli meşgul etmiş bizleri.

Tarih: 18 Eylül 1964 Cuma. Adana’da yayınlanan ‘Çukurova’ gazetesinin birinci sayfasının eteğinde (etek tabiri gazetelerde sayfanın alt bölümleri için kullanılır) bulunan bir başlık dikkat çekiyor; ‘Saimbeyli ve Kozan’da acaip bir varlık görüldü’

O ACAİP VARLIK ASLINDA ‘CANAVAR’MIYDI?

Halkımız ‘acaip varlık’ benzetmesini batılılar gibi ‘paranormal’ durumları anlatmak için kullanırlar ve bu ifade bildiğiniz ‘canavar’ı tarif için ilk anda hayretten gözleri fal taşı gibi açılmış halkımızın dudaklarından dökülen ilk sestir. ‘Acaip bir varlık gördüm’ diyen kişi bilin ki bu yazının da ana konusu olan bir ‘canavar’dan bahsediyordur.

Zaten gazetenin haberinde de ‘acaip varlık’ın tarifinden bahse konu varlığın bir canavar olduğu gayet net şekilde anlaşılıyor; “Kafası küçük, boyu uzun ve kıllı olduğu iddia edilen yaratık, keçi sütü emerken, görülmüştür.” Bu tarifin ardındansa bu yaratığın görüldüğü bölge halkının ‘korku içinde’ olduğu vurgusu yapılmış. Korkmayacaksın da ne yapacaksın birader? ‘Kafası küçük, boyu uzun ve kıllı. Üstelik keçi sütüne de bağımlı.’ Sütten önce veyahut sonra ne yiyor acaba?

İŞTE O CANAVARI ANLATAN GAZETE HABERİ!

“Saimbeyli ve Kozan civarında görülen acaip bir yaratık burada yaşayan insanlar arasında heyecan yaratmıştır. Bundan bir süre önce Saimbeyli kazası halkından birkaç kişi Obruk mevkiinde boyu iki metreden fazla, kafası küçük ve vücudunun her tarafı kıllarla örtülü garip bir mahlûk gördüklerini iddia etmişlerdir.

Süratle kaçtığı ve insanlardan ürktüğü ifade edilen yaratık, bir anda kaza halkı arasında yayılmıştır. Saimbeylili bir çobanın anlattığına göre maskeli ve korkunç bir insan görünüşünde olan acaip yaratık dağda karşısına çıkmıştır. Korkudan dudun başına çıkan çoban bilahare eline geçirdiği bir balta ile insan bozmasının üzerine yürümüşse de yaratık kaçmıştır. İlçede kısa zamanda yayılan hadise korku ve heyecan yaratmış, kaza halkı gece dışarıya çıkmaya korkar olmuştur.

YAYLACILAR KAÇIYOR

Korkunç yaratığın Kozan’ın Horzum Yaylası’na geldiğinin iddia edilmesi üzerine burada bulunan bin kadar aile evlerini terk ederek kaçmışlardır. Yine görenlerin haber verdiğine göre acaip yaratık burada keçiden süt emerken görülmüştür. Bölgede yaşayan insanlar şimdiye kadar görülmemiş bu canlı ne idiği bilinemeyen varlığın meydana çıkması ile paniğe uğramış günlerini korku içinde geçirmeye başlamışlardır.”

Nasıl o dönemin imlasına dahi müdahale etmeden gazete haberinden aynen aktardığımız satırlar sizleri şöyle birkaç saniyeliğine de olsa ürpertti mi? Tüylerinizin diken diken olmasından bahsetmiyorum, içinizde bir nefes alıp verme süresince bile ‘acaba!’ diye bir soru, tereddüt geçti mi?

Aktardığımız haberin sonrasında bu durumun detaylarıyla ilgili herhangi bir başka habere rastlanmıyor. Hani, ‘acaip yaratık sanılan şey komşunun haylaz çocuğu çıktı!’ kabilinden bir haber takılmadı gözüme en azından. O nedenle, aktardığımız haberin yayınlandığı tarihin 18 Eylül 1964 olduğuna bakmayın siz. O zaman varsa, bu zamanda da olmadığının garantisini kim verebilir ki?

Siz siz olan dağlık bölgelerde, şehrin kırsalında dolanırken bastığınız yere dikkat edin. Önünüzdeki çalılıktan ‘keçi sütüyle beslenen’ boyu iki metreden fazla, kafası küçük ve vücudunun her tarafı kıllarla örtülü garip bir mahlûk çıkabilir. Demedi demeyin. Bak dedim bile.