ADYAR’dan Suriyeli sığınmacılar raporu

Adana İnsani Yardım Derneği, Suriyeli sığınmacılarla ilgili bir rapor hazırladı. Raporda daha çok Suriyeli çocukların eğitim sorunu üzerinde duruluyor. Suriyeli sığınmacıların her türlü sorunu ile ilgili çarpıcı tespitlerin yer aldığı rapor şöyle:

GENEL DURUM:

Adana’da yaşayan Suriyelilerle ilgili kesin bir rakam yok. Saha çalışmalarında edindiğimiz kanaat Adana’da 60.000 civarında Suriyeli yaşadığıdır. Bu sayının 10-13 bini AFAD Kampında, geri kalan 50 bin kişi şehrin farklı bölgelerinde kendi imkanlarıyla yaşamaktadır.

Kamptaki maddi yaşam şartları, vasatın üstünde olup ekstradan yapılması gereken acil bir durum yoktur. Sadece yarı kapalı bir ortamda yaşamanın ve insanların yaşadığı savaş travmasının getirdiği olumsuz psikolojinin rehabilitesi için çalışmalar gerekmektedir.

Yukarıdaki nedenden dolayı bu rapordaki değerlendirmeyi Kamp dışında yaşayan 50.000 Suriyeli için yapacağız.

Adana’da yaşayan Suriyelilerin %80-90’ı Seyhan ve Yüreğir ilçelerinde yaşamaktadır.

Sarıçam ilçesinin şehir merkezine uzak kalması ve Çukurova ilçesinde kiraların ve geçim şartlarının yüksek olması nedeniyle Suriyelilerce pek tercih edilmemektedir. Suriyelilerin varlıklı kesimi Çukurova’da yaşamayı tercih etmektedir. Bunların Suriyeli nüfusa oranı %2 ila 5 civarıdır.

Güneyde kiralık ev sayısının azalması ve fiyatlarının artması Suriyelileri kuzey Adana’ya çıkmaya zorlamaktadır.   

SURİYELİ ÖĞRENCİLERİN SAYISI:

Suriyelilerde genç nüfus yüksek olduğu için toplumun okul çağındaki kişi sayısı %25 oranındadır. Bu orana göre okula gitmesi gereken kişi sayısı 12.500 civarıdır.

Yaşam koşulları, Suriyelileri küçük yaştaki çocuklarını çalıştırmaya zorluyor. Çalıştırılan ve imkânsızlıktan dolayı okuyamayanların sayısı tahminen 5.000 civarındadır.

Bu durumda eğitim talebinde bulunan Suriyeli çocuk sayısı yaklaşık 7500’dir:

Hayat koşullarının iyileştirilmesine paralel olarak lise ve üniversite talebi de artacaktır.

İHTİYAÇ DUYULAN OKUL SAYISI:

Şehirdeki Suriyeli nüfusun dağılımına bakıldığında ideal olarak 5 farklı noktada okul oluşturulması beklenmektedir.

UNICEF ve AFAD işbirliğiyle 2 adet prefabrik okul projesi konuşulmaktadır. Bu proje için bizim tavsiyemiz:

Sabah ve öğlen olmak üzere ikili vardiya sistemi uygulanması durumunda 60 derslik ve 150 öğretmen ve idari personelle 3500-4000 öğrenciye eğitim verilmesi mümkündür.

Eğer Adana’da sadece 2 Suriye Okulu kurulacaksa mutlaka sağlıklı bir servis hizmeti de sağlanmalıdır. Aksi takdirde eğitim talebinde bulunan Suriyelilerin yarısı eğitim alamayacaktır.

İlkokul 1. Sınıf öğrencilerini (aşağıda anlatacağımız nedenlerden dolayı) bu projenin dışında tutuyoruz.

BİR SINIFIN EĞİTİM MALİYETİ:

Bir sınıfın (25-30 öğrencinin eğitimi için) ortalama aylık 1000 USD maliyeti vardır.

Bu rakama öğretmen ve yardımcı personel ücreti, kırtasiye- eğitim materyali, kıyafet ve öğrenciler için ara öğün beslenme giderleri dâhildir.

Bina kirası, elektrik-su gideri, demirbaş malzeme ve okul servis ücreti dâhil değildir.

İLKOKUL 1. SINIF ÇAĞINDAKİ SURİYELİ ÇOCUKLARIN DURUMU:

İlkokul 1. Sınıf çağındaki Suriyeli çocukların aşağıda belirttiğimiz nedenlerden dolayı mutlaka Türkiye MEB okullarında eğitim verilmesi gerekmektedir:

1. Şartlar gereği her mahallede Suriye Okulu açmak mümkün olmadığından 1. Sınıf çağındaki çocukların önemli bir kısmı her gün uzun bir mesafeyi kat etmek zorunda kalıyorlar.
2. Bazı yerlerde belediyelerin toplu taşıma araçlarıyla servis hizmeti veriliyor. Böylesi durumlarda küçük çocukların bu araçlara binip inmesi de tehlikeli olabilmektedir.
3. İlkokul birinci sınıflar, ciddi bir sorun yaşamadan hem Türkçe konuşmayı hem de okuma yazmayı rahatça öğrenebilmektedirler.
4. İlkokul 1. Sınıfta okuyan çocukların toplam öğrenciye oranı %30’dur. Bunların MEB okullarına gitmesi demek Suriye Okullarındaki yükün %30 azalması demektir. 
5. Bugün Suriye’deki savaş bitse bile Suriyelilerin önemli bir kısmı Türkiye’de yaşamaya devam etmek istediklerini dile getiriyorlar. Böylesi bir durumda MEB okullarında okumaları onların ve ailelerinin topluma uyumlarını kolaylaştıracaktır.
6. Bu çocuklar yarın Suriye’ye döndüklerinde iki ülke arasında sağlıklı bir iletişim olacaktır.

MÜFREDAT:

Şuan Türkiye’de eğitim gören Suriyeliler genelde iki farklı müfredattan birini tercih ediyorlar:

1. Gözden geçirilmiş Klasik Suriye Müfredatı
2. Libya Müfredatı

Her iki müfredat da beklentilerin gerisinde kalmaktadır. Son bilimsel verilere uygun modern bir müfredata ihtiyaç duyulmaktadır.

EĞİTİMCİLERİN DURUMU:

Eğitimci sayısı noktasında bir sıkıntı yok. Eğitimcilerin kalitesi noktasında sorun var.

Suriyeli çok iyi eğitimciler var fakat bunların sayısı çok az.

Suriyeli Eğitimciler genel olarak eğitim felsefesi ve pedagojik formasyon konusunda çok eksikleri var.

Suriyeli öğretmenlerin profesyonel eğitim noktasında da yardıma ihtiyaçları var.

PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK DESTEĞİ İHTİYACI:

Suriyeli çocuklar, yıkımı, ölümü, göçü, yokluğu, çaresizliği gördüklerinden büyük bir travma içerisindeler. Halen bir uçak sesi duyduğunda panikleyen çocuklar var.

Ebeveynlerin geçim sıkıntısı ve geleceğe dönük karamsarlıkları çocukları da olumsuz etkiliyor.

Bu nedenle normal eğitimle beraber profesyonel psikolojik desteğe ve eğitim rehberliğine ihtiyaçları var.

EĞİTİMİN BELGELENDİRİLMESİ VE DENKLİK:

Türkiye’de okuyan Suriyeli öğrenciler eğitim sonrasında eğitimlerini resmi bir belge ile belgelendiremiyorlar. MEB ilk, orta ve lise okulları için kişisel beyanı kabul ettiğinden Türkiye içinde bir sorun yaşanmıyor ama yurtdışına çıkacaklar için bu büyük bir sorun teşkil etmektedir.

SURİYELİLERİN EĞİTİMİNDE YAŞANAN SORUNLAR:

1. Öğretmen maaşları: Öğretmenlere düzenli bir ödeme yapılamıyor. STK’ların desteğiyle kısmi bir yardım yapılıyor ama bu yardım yeterli değil.
2. Sabit okulların olmayışı: Sabit Suriye okulları yok. MEB’e ait boş dersliği olan okullarda ve bazı STK’ların dernek binalarında eğitim veriliyor. Emanetçi/geçicilik duygusu eğitimi olumsuz etkiliyor.
3. Servis/Ulaşım sıkıntısı: Öğrencilerin yarısı okula gelmek için çok uzun mesafeleri yürümek zorunda kalıyorlar. Servis olmaması nedeniyle kayıt yaptıran öğrencilerden %30-40 civarı okulu bırakmak zorunda kaldı.
4. Müfredat: Mevcut müfredat günümüz modern eğitiminden uzak kalıyor. Buna rağmen acil bir müdahale gerektirmiyor.
5. Psikolojik travmalar: Ölüm ve yıkım arasından kaçıp ülkemize sığınan bu çocuklar arasında büyük psikolojik travmalar yaşanıyor. Ülkemizde karşılaştıkları yokluk ve ağır yaşam koşulları bu travmayı derinleştiriyor.

ADYAR’IN SURİYE OKULLARI:

                2013-2014 EĞİTİM DÖNEMİ:

Dernek binamızdaki Bakalorya/Diploma sınavları için eğitim alan çocukların eğitimi, Haziran ayı başında yapılan bakalorya sınavlarıyla tamamlandı.

Fahreddin Paşa İHL, Hayret Efendi İHL ve Yeşilevler’deki eğitim (eğitime geç başlandığı için) 5 Eylül’e kadar devam edecek. Ramazan ayında (27 Haziran-4 Ağustos arası) yarı tatil verdik.

Ramazanoğlu Ortaokulundaki eğitim 15 Haziran’da başladı. Yaz okulu şeklinde hafif bir müfredatla eğitim veriyor. Bu okuldaki eğitim de 5 Eylül’de bitecek.

2014-2015 EĞİTİM DÖNEMİ NASIL OLACAK:

Müstakil Suriye Okulları olması durumunda 22 Eylül 2014 tarihinde eğitime başlamayı planlıyoruz.

Müstakil okul olmayıp MEB okullarında eğitime devam edilecekse, (MEB okullarında sistemin oturması için) MEB’den 3 hafta sonra (13.10.2014) eğitime başlamayı planlıyoruz.

Gerekli imkânlar sağlandığı takdirde Adana’da eğitim çağındaki tüm Suriyelilerin eğitimine cevap verecek potansiyelimiz vardır.

Tüm bu planlamalara rağmen 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı için en büyük sorunumuz olan “Eğitimci Ücretleri” noktasında bir kaynak oluşturamazsak veya bunun taahhüdünü alamazsak üzülerek bu eğitim programından vazgeçmek zorunda kalacağız.

08.08.2014

ADYAR (Adana İnsani Yardım Derneği) Yönetim Kurulu Adına

Dernek Başkanı

Veysel TEPELİ