Ahlak ile edep arasındaki fark

Ahlak kelimesi toplumda genellikle edep ile aynı anlamda kullanılıyor. 

Örneğin küfürlü konuşan birine ahlaksızlık yapıyor ya da edepsizlik yapıyor, teşhircilik derecesinde açık saçık giyinen bir kadın görüldüğünde ahlaksız kadın veya edepsiz kadın deniliyor, hatta kocasının davranışlarını beğenmeyen kadınlar benim herif çok ahlaksız derler.

Oysa ahlak kelimesi ile edep kelimesi bir birinden farklı anlamlara gelir.

Ahlak kelimesi; Arapça bir kelimedir, yaratmak ve yaradılış manasına gelen “hılkat” kökünden türetilmiştir.  Seciye, tabiat, huy” gibi manalara gelen hulk veya huluk kelimesinin çoğuludur.

Halk, insanın gözle görülen elle tutulan maddi varlığının yaradılışını; huluk da, onun huy, karakter, tabiat ve davranış gibi manevi yaradılışını anlatmada kullanılmıştır.

İşte bu ikinci kullanışın çoğulu “ahlak” tır.

Ahlak; İnsanın iyi veya kötü olarak vasıflandırılmasına yol açan manevi nitelikleri, huyları ve bunların etkisiyle ortaya konan iradeli davranışlar bütünüdür. Aynı zamanda bunlarla ilgili ilim dalına verilen bir isimdir.

Edep ise; yeme, içme, sohbet, yolculuk gibi günlük hayatın çeşitli alanlarıyla ilgili davranış ve görgü kurallarına, terbiyeli, kibar ve takdire değer davranış biçimleri için kullanılan bir kelimedir.

Aynı zamanda bunlara dair öğüt verici kısa ve hikmetli sözlere ve bu sözlerin derlendiği eserlere “edep veya adab” denilmiştir.

Kadim kültürümüzde edep terimi ilk dönemlerden itibaren özel davranış alanları hakkında kullanılırken ahlak, tutum ve davranışların kaynağı mahiyetindeki ruhi ve manevi melekeleri, insanın ruhi kemalini sağlamaya yönelik bilgi ve düşünce alanını ifade etmiştir.

Ahlakın konusu: Adalet, doğruluk, güvenilir olmak, kanaatkar olmak, cömertlik, sabır, cesaret, vefa gibi insanın inani yönünü ortaya koyan davranışlardır.

Yani adaletsiz, zalim, güvenilmez, cimri, savurgan, korkak, vefasız insanlardır ahlaksız insanlar.

Peygamberimiz (as) ben güzel Ahlakı tamamlamak için geldim derken bunu kast ediyor.

Vesselam…