Akıl mı? Zekâ mı?

Akıl ile zekâ arasındaki fark ve tanım her daim insanların ilgisini çekmiştir. Lakin her ikisi de bir türlü realist bir tanımlamanın içine oturtulamamış, tenakuzlarla dolu kavramlardır…

Aslında akıl da zekâ da birbirilerinden farklı özelliklerdir. Bazı insanlar akıllı olurken bazıları ise zekidir. Yeni fikirleri, klasik paradigmalara karşı radikal çözümler üretebilenler genelde zeki insanlardır…

Yine yeni görüşleri ve kuralları iyi uygulayanlarda akıllı insanlardır. Bir yönüyle zeki olan teorisyenken, akıllı olan pratisyendir…

Ben de oldum olası siyasete akıllı değil, zeki insanların girmesini istemişimdir. Yani akıl bireyin kendi için kullandığı bir eylemken, zekâ toplum için kullanılmaya müsaittir…

Diğer bir yönüyle akıl sonradan öğrenilmişken, zekâ yetenek vari doğuştan var olan bir durumdur. Âlemlerin Rabbi de irade misyonunu bireysellikten çok toplum odaklı yüklediği için teolojik olarakta zekâ sanki galip gibi…

Bir başkasından akıl almak gibi bir şansımız varken, sanırım zekâ için böyle bir durum söz konusu değildir. Siz hiç kimseden zekâ al dendiğini duydunuz mu?

Halk dilinde zeki insanlar için ‘Leb demeden leblebiyi anladı’ derler…

 Anadolu da ise ‘Akıllı düşünene kadar deli kızını everir’ denir. Deliden kasıt ironi yapılarak, zekâ kastedilmiştir.

Zekâ’yı materyalleştirip paraya benzetirsek, kötü kullanılan bir servet, nasıl ki insanı zarar götürse, ustaca kullanılan küçük bir sermaye de, kişiyi zirveye ulaştırabilir…

Başka bir yönüyle zekâyı satrança, aklı ise damaya benzetmişimdir.  

Zekâyı bu kadar müşahhaslaştırdıktan sonra akıl’a nasıl değineceğim çeliştim doğrusu. Şöyle ki işin birde kalbi boyutu var. Galiba kalp olmadan akıl kontrolsüz çalışabilir. Yani zekâ beyinle çalışırken, akıl kalp ile mi çalışmış oluyor? İçinden çıkması zor bir durum, hele de yazı uzadıkça…

Hülasa;

Bir mukayese ile de zekâ motora akıl ise direksiyona benzetilirse, motoru iyi ama direksiyonsuz bir Ferrari mi? Yoksa motoru kötü ama direksiyonlu bir Reno mu Tercih edilmeli? Ne dersiniz?