Balık replikacılığı ile deniz canlılarını koleksiyonlaştırıyor

Dünyada birçok insanın evinin garajında yaptığı fakat Türkiye’de halen örneklerine rastlanamayan balık replikacılığı, Adanalı heykeltıraş Halil Osman Can Demir’in ellerinden sanata dönüşüyor.

Küçük yaşta deniz, balık ve oltayla tanışan Demir, bu hobisini aldığı eğitimle birleştirerek replika yapmaya başladı. ‘Bir nesnenin görsel açıdan aynısıymış gibi görünen; ancak farklı malzemelerden yapılmış kopyalarına verilen ad’ anlamına replika pek çok canlı ile yapmak mümkün. Heykeltıraş Demir, Türkiye’de çok fazla çalışma yapılmayan balık replikaları alanında öne çıkan bir isim. Yaşadığı coğrafyanın zenginliklerinin kendisine tattırdığı keyfi replikalar yoluyla başkalarıyla da paylaşmanın heyecan verici olduğunu belirten Demir, “Yakın zamanda bu çalışmaları, daha geniş kitlelerin, özellikle de çevre bilinci henüz oluşma yaşındaki çocuklarımızın istifadesine sunmak fikri oluştu. Bir projeye dönüşen bu fikrin ana cümlesi ‘Doğayı ancak tanıyanlar korur’ oldu. Kısaca özetlemek gerekirse projemin amacı önce yaşadığım coğrafyadan hareketle ülkemizin tüm deniz ve tatlı su balıklarının replika koleksiyonunu oluşturmak.” dedi.

Okullardaki fotoğraf ve video gösterimleriyle çocuklara doğa hakkında bilgiler verildiğini ifade eden Demir, balık türlerinin tüm endamıyla gerçek boyutlarında çocuklara sunulmasının daha akılda kalıcı olacağını belirtti. Gerçek boyutunda, renginde ve dokunulabilen bir nesne olan replikaların eğitim–öğretimde ‘farkındalık’ oluşturacağını kaydeden Halil Osman Can Demir, düşük maliyetli ve hızla gerçekleştirebileceği bu proje için ilgi ve finansal kaynak arayışlarının sürdüğünü söyledi. Türkiye'nin bütününü oluşturacak olan bu koleksiyonun içerdiği türlere sahip olan kente de önemli bir kültürel miras olması açısından da değerli olacağını hatırlatan Demir, “Taşınması ve sergilenmesi pratik olan replikalar, Anadolu'nun balık zenginliğini, özel mekanlara da dekoratif bir öge olarak taşıma olanağı sunuyor. Replikaları oluştururken kullandığım malzemelerin ömrü bir insan ömründen çok daha fazla. Dokularıyla, renkleriyle ve birebir boyutlarıyla benden sonraki kuşaklara aktarmakta olduğum replikalar birer ‘çağdaş fosil’ gibiler.” diye konuştu.

Şimdiye kadar küçük atölyesinde Çukurova Deltası’nda yakalanmış yavru köpek balığı, mersin balığı gibi pek çok türün replikalarını gerçekleştirdiğini açıklayan Demir, şu anda satılan balık replikalarının yurt dışından ithal edildiğini vurguladı. Demir, bu balıkların Türkiye karasularında yaşayan türler olmadığını, farklılık gösterdiğine işaret etti. Türkiye’nin 3 tarafı denizle çevrili olmasına karşın kimsenin yeterli derecede deniz canlılarıyla ilgilenmediğini savunan Demir, bu çalışmaların balık müşterilerine dahi daha duyarlı hale getireceğine dikkat çekti. Kendisine ait 3dda.com internet sitesinde eserlerini yayınlayan Halil Osman Can Demir, bu alana meraklı kimselerin kendisine ulaşabileceğini sözlerine ekledi.