Belediye Meclisinde dengeler

Belediyelerin pek çok denetim yolu vardır. Belediyeler Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı tarafından denetlendiği gibi halkın oyları ile seçtiği belediye meclisi eliyle de denetlenir. Bu yüzden belediye meclislerindeki muhalefet gruplarının etkinliği ve çalışkanlığı çok önemlidir. Belediye Meclisi yılda bir defa kurulan denetim komisyonu dışında genel olarak başkanı ve icraatları denetler. Her ay belediye meclisinin ilk toplantısı halkın ve basının yoğun ilgisi ile geçer. Meclis kürsüsü, özellikle muhalif meclis üyeleri için bu yüzden çok değerlidir.

2009 yılı yerel seçimlerinde Seyhanlı, Belediye başkanlığını AK Parti’ye verirken belediye meclisinde çok farklı bir tablo ortaya çıkmışdı. CHP 18, AK Parti 12, MHP 12, BDP 3 meclis üyeliği çıkarabilmişdi. İlk günden CHP ve MHP anlaşmış, çoğu zaman BDP’yi de yanlarına alarak etkili bir muhalefet yapmayı tercih etmişlerdi. Bu muhalefet anlayışı “Seçmen size iktidar, bize de muhalefet görevi verdi” söylemi üzerine oturmaktaydı. Pek çok başka etkenle beraber bu muhalefet etkisini gösterdi ve 2014 yerel seçimlerinde Seyhan Belediye Başkanlığını CHP kazandı. Bu muhalefette CHP’nin gölgesinde kalan MHP ise oy kaybederek 12 olan meclis üye sayısını 10’a düşürdü.

Bu gün ise 2014 yerel seçimleri sonucu Adana Büyükşehir belediye başkanlığını MHP kazanırken belediye meclisinde salt çoğunluğu sağlayacak meclis üyesi sayısına ulaşamamıştır. MHP 35, AK Parti 28, CHP 15 meclis üyesi çıkarabilmiştir.

Büyükşehir Belediye Meclisinin ilk ayki toplantılarında yapılan seçimlerde MHP ve CHP anlaşmışlardır. Bunun sonucuna göre MHP meclisteki en önemli iki makamı (yani Meclis 1.Başkan vekilliğini ve İmar Komisyon Başkanlığını) alırken, CHP Plan ve Bütçe Komisyon başkanlığını almakla yetinmiştir. Diğer makamları yazmaya gerek bile görmüyorum.

Kamuoyunun beklentisi başkanlık seçimini kaybeden iki partinin (AK Parti ve CHP’nin) muhalefet yapması yönündeyken CHP, MHP ile anlaşarak büyükşehir belediye meclisinde MHP’yi destekleme kararı almıştır. “Desteklemek” tabirini kullanıyorum çünkü bunun adı “koalisyon” değil, “destek”tir. Koalisyonlar parlamenter sistemlerde, tek partinin salt çoğunluğu sağlayamaması halinde birden çok partinin hükümet programı (yönetim tarzı ve yapılacak yatırımlar) ve bakanlar kurulunun (yönetimin) paylaşılması hususlarında anlaşması şekliyle devletin yönetilmesidir. Bu durumda koalisyonu kuran partiler ortak bir hükümet programı ve ortak bir bakanlar kurulu ile seçmenin karşısına çıkarlar.

Belediye seçimlerinde seçmen; başkanı ayrı, meclisi ayrı seçtiği için bu sistemde bir koalisyon olmaz. Bir an için olabileceği düşünülse bile; burada “koalisyon”dan söz edebilmek için MHP ve CHP’nin yönetim tarzı ve yapılacak yatırımlar ile yönetimin paylaşılması konularında anlaşmış olması ve bunun kamuoyuna ilan edilmesi gerekirdi. Kamuoyu MHP ve CHP’den ortak bir yönetim tarzı ve yatırım planını duymadığı gibi; başta Genel Sekreterlik, ASKİ Genel Müdürlüğü, Genel Sekreter Yardımcılıkları, Daire Başkanlıkları, BİT’ler gibi bir yönetim paylaşımda duyulmadı. Eğer koalisyon olsaydı yukarıda saydığım makamların bir kısmına CHP’lilerin atanması, bu işlemlerinde kamuoyu önünde açık bir şekilde yürütülmesi gerekirdi.

Tüm bunlardan anlaşılacağı üzere Büyükşehir Belediye Meclisinde bir MHP-CHP koalisyonundan bahsedilemez, öyleyse bunun adı ancak CHP’nin MHP’yi desteklemesi olabilir. Sn.Yıldıray Arıkan’ın seçimden hemen sonra kendi partisini suçlayan açıklamalarını bir kenara bırakırsak, akla ilk gelen soru “CHP, MHP’yi neyin karşılığında destekliyor?” olacaktır. Plan Bütçe Komisyon başkanlığının hiçbir anlam ifade etmediğini herkes biliyor. Eğer gerçekten bir koalisyon olsa ve CHP Büyükşehir Belediye yönetiminde önemli birkaç makam almış olsa bu soru akla bile gelmezdi.

Ulusalda CHP ve MHP’nin ortak rakibi AK Parti olabilir. Fakat Adana’da artık AK Parti ve CHP’nin ortak rakibi MHP’dir. Son seçimde CHP’den MHP’ye çok fazla oyun gittiği düşünülürse, CHP’nin MHP’ye her desteği giden bu oyların kalıcı olması sonucunu doğuracaktır. Bu bağlamda CHP öncelikle belediye meclislerinde MHP’ye verdiği desteği gözden geçirmelidir. Aksi taktirde son seçimde yaşadığı, MHP’ye figüran olma hali kalıcı bir hal alabilir.

Bunu gören CHP içindeki muhalifler de yüksek sesle bunu soruyorlar. “Biz neden veya neyin karşılığında MHP’yi destekliyoruz?”