Yorumlar

Türk dünyasının önemli filozofu Hoca Ahmed Yesevi yolundan gidenler Anadolu’da iki koldan geliştiler: Hacı Bektaş Velî kolu (Bektaşîler) ve Nakşibendi kolu. Bunlardan birincisi Alevî görüşüne yakın, ikincisi ise Sünnî görüşe yakındır. Ama her ikisi de Yesevî görüşünden ortaya çıkmışlardır. Fuad Köprülü’nün ortaya koyduğu bu konu çok önemlidir.

Medya’da dinlediğimiz uzman olarak tanıtılan kişilerin nasıl farklı şekillerde konuştuğuna pek çoğumuz bizzat şahit olmuşuzdur. Alevîlik deyince dünyanın her yerinde aynı fikir ve düşüncenin paylaşıldığını sanan binlerce, belki milyonlarca insan vardır. Oysaki Anadolu Alevîliği başka, İran Aleviliği başka, Afganistan Aleviliği daha başkadır. Her ülkede İslâm dini o bölgenin yerel inançlarının da etkisiyle farklı tonlar, farklı ritüeller geliştirmiştir. Bu değişiklikler bazen o derece farklı boyutlara ulaşmıştır ki İslâm sınırları içerisinde olup olmadığı tartışmalarının doğmasına bile sebep olmuştur.