Demokrasiden Mobokrasiye

Hafta sonu biraz kavramlar üzerinde çalışalım dedik ve bu çıktı;

Hadi başlayalım...

OKLOKRASİ=Ayak takımı yönetimi anlamına gelen bir tabirdir ve İlk çağlarda demokrasiye yönelik eleştirel olarak kullanılırdı. Çoğunluk diktası demektir. Jean Jacques Rousseau'nun deyimi ile de demokrasinin YOZLAŞMIŞ halidir yani... 
Siyasetteki ÇIKAR ilişkisi nedeniyle NİTELİKLİ insanların ve bürokrasinin görevden uzaklaştırılması sonrası politik KARAR ALMA sürecine DAR bir çevrenin hâkim olması ki (o dönemler buna AYAK TAKIMI denirdi) bu süreç, yetersiz, bilgisiz, etik değerden yoksun ama kendilerinde BÜYÜK GÜÇ gören kişilerin, karar alma mekanizmasında TEK olarak yer almalarına ve böylelikle de Demokrasinin YOZLAŞMASINA neden olmaktadır.

Yani daha iyi anlamak istersek OKLOKRASİ denilen şey, DEMOKRASİNİN bozulmaya başladığı, adaletin yok olduğu bir dönemden hemen sonrasını, yani halkın özgürlük AÇLIĞININ zamanla (Ciçero’nun Platon’dan alıntılayarak söylediği gibi) ARSIZLIĞA dönüştüğü bir aşamadır. 

Yine Çiçero’ya göre Demokrasinin en yoğun denildiği zamanlarda EN TEPEDEKİLERİN ellerindeki güçten dolayı İSTEDİĞİNİ YAPMA HAKKININ ortaya çıkmasıdır. Buna da LİCENTIA denir ki İngilizcesi “A liberty which one assumes; boldness, presumption.” Yani ARSIZCA veya KÜSTAHCA ÖZGÜRLÜK demektir.

İşte burada asıl tehlike başlıyor. Bu süreçte ARSIZ ÖZGÜRLÜKTEN etkilenen ve zaten zihinlerinde OLMAYAN demokrasi nedeniyle BOZULMAYA hazır olan bu siyasi yapıdan ve bu yapıdan yana olan kesimler “artık ne yaparsak yapalım nasıl olsa değiştiren olmuyor ve gerçekleşiyor” mantığıyla DİLEDİKLERİ HERŞEYİ yapmaya ve yasaları TANIMAMAYA ve kendileri için KULLANMAYA başlarlar ve buna da DEMOKRASİ diyerek kendilerini korumaya yönelirler.…

İşte bu ÇOĞUNLUK DİKTASI anlamındaki bu süreç, bir başka kavramı gündeme getirir ki o da Mobokrasidir. Gülmeyin gerçekten böyledir.. Açıklayalım..

MOBOKRASİ=Yönetimin çete veya bir zümre tarafından ele geçirilmesi ile oluşan sisteme verilen ad. Genelde demokrasilerde görülür. KALABALIKLARIN iktidarı da denir.

Prof. Bernard Lewis bunu çok iyi açıklamıştır. O’na göre Mobokrasi; yani “yığın” idaresi" ve “oy çokluğu istibdadı” demektir. Ve en sonunda bu süreci bir “BASKI” idaresine dönüştürür. 
Böylelikle bu baskı sürecinde bazı ülkelerde demokrasi ile iş başına gelen bazı partilerin BÜYÜK OY ÇOKLUĞUYLA iktidara gelip, sonra DEMOKRASİYE SON vermeleriyle sonuçlanır.
Örnek mi? Mesela Almanya’da “Hitler süreci.” !
HİTLER iktidarını “milletin iradesi” ile PERÇİNLEMİŞ ve bu “zafere” dayanarak, gerçek “demokrasiyi”, “mobokrasiye” çevirmiştir. 
Biz de bu durum biraz daha ileriye gitmiş ve bu güç ile başa gelenler KURUCU İRADEYİ ve CUMHURİYETİ hatta TARİHİMİZİ bile red edecek duruma gelmiştir
GELDİĞİMİZ noktayı biraz siyaset bilimi ve tarih okuyarak ÇÖZÜMLEYEBİLDİK sanrım değil mi?
Haa tüm bu sürecin SONU mu ne olacak?
Biraz TARİH ve SİYASET bilimi okumak yetecektir dedim ya!!

Yard.Doç.Dr.Emin Elmacı

DEÜ Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü