“Dünya Nüfusunun Durumu Raporu” açıklandı!

Türkiye’de geçen yıl boşanan genç erkeklerin yüzde 53,1’i, boşanan genç kadınların ise yüzde 35,3’ü evliliğinin ilk yılında boşandı. 19 yaşın altındaki evli altı gençten ancak biri etkili gebeliği önleyici yöntem kullanıyor. Türkiye’de 15-19 yaş grubundaki her bin kadın başına 28 doğum düşüyor.

Türkiye’nin gençlik alanında en yaygın örgütlenmesi olan Toplum Gönüllüleri Vakfı (TOG), 10 yıldır kesintisiz uygulayıcı ortağı olduğu UNFPA (United Nations Population Fund - Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu)’nun “Dünya Nüfusunun Durumu Raporu”nu 18 Kasım Salı günü tüm dünya ile birlikte eş zamanlı olarak açıkladı. Raporda Türkiye’deki genç nüfusa ilişkin önemli bilgiler paylaşıldı.

Günümüzde hayatta olan genç nüfus sayısı 1,8 milyara ulaştı. Ancak milyonlarca genç ya okula gitmiyor ya da gitse de öğrenme için gerekli asgari kritik seviyelere dahi ulaşamıyor. İstihdam edilme ümidi genelde çok az çünkü, iş yok, olanlar da kötü kalitede. Tüm bunlar küresel boyutta giderek kötüleşen bir genç işsizliği krizine yol açıyor. Gelişmekte olan bölgelerde bulunan gençlerin yüzde 60’a kadarı çalışamıyor ya da sadece düzensiz işlerde çalışıyor veya okuyamıyor.

500 milyondan fazla genç, günde 2 doların altında hayatta kalmaya çalışıyor. Yoksul ülkelerdeki gençler, giderek derinleşen dijital uçurumdan dolayı, modern ekonomilerde iş yapabilmek için gerekli teknolojik imkanların dışına itiliyor.

Gençler, kendi ihtiyaçlarının en iyi şekilde nasıl karşılanabileceğine dair karar alma süreçlerinin dışında kalıyor. Örneğin yüksek yoksulluk riskiyle karşı karşıya olmalarına rağmen gençler, her üç ülkeden ikisinde, ulusal yoksulluk azaltma stratejileri ve kalkınma planları hazırlanırken sürecin tamamen dışında bırakılıyor. Her gün 18 yaş altı 39 bin kız çocuğu, çocuk gelin oluyor.

Gençlerin gerçek potansiyellerini tam anlamıyla gerçekleştirebilmelerinde çok büyük önem taşıyan cinsel sağlık, üreme sağlığı ve üreme hakları; bilgi ve hizmetlere erişimde yaşanan büyük eksikliklerden dolayı engelleniyor. Özellikle de ergenler, gebeliğin önlenmesine, HIV testlerine, danışmanlık ve bakım hizmetlerine çok daha az erişebiliyor.

Toplumsal cinsiyet alanındaki normlar; eğitim, istihdam ve sağlık hizmetlerinde kadınları eşit fırsatlardan yoksun bırakıyor ve insan hakları ihlalleri karşısında daha kırılgan hale getiriyor. Erkekler açısındansa ‘erkek adam’ olmayla ilgili mevcut normlar yıkıcı davranışları beraberinde getirebiliyor. Örneğin yeni evli gençlerin bir an evvel çocuk sahibi olmaya cesaretlendirilmesi gibi genel sosyal baskılar büyük engeller yaratıyor.

Pek çok ülkede mevcut kanunlar, politikalar ve düzenlemeler; gençlerin haklarıyla ilgili uluslararası anlaşmalardan doğan taahhütlerle henüz tam uyumlu değil veya gençlerin hayat gerçekleriyle örtüşmüyor.

Genç nüfusun yüzde 14,2’si evli

Türkiye, 76.6 milyonluk nüfusunun dörtte birini oluşturan gençlerle (19 milyon kişi) Avrupa’nın en genç nüfuslu ülkesi. Genç nüfusun yüzde 14,2’si evli. Genç erkeklerin yüzde 5,5’i, genç kadınların ise yüzde 23,2’si evli. Türkiye’de geçen yıl boşanan genç erkeklerin yüzde 53,1’i, boşanan genç kadınların ise yüzde 35,3’ü evliliğinin ilk yılında boşandı. 19 yaşın altındaki evli altı gençten ancak biri etkili gebeliği önleyici yöntem kullanıyor. Türkiye’de 15-19 yaş grubundaki her bin kadın başına 28 doğum düşüyor.

4 kadından 1’i üreme organının ismini bilmiyor

Her 4 kadından 1’i, kadın üreme organının ismini bilmediğini ifade ederken, 10 gençten sadece dördü bebeğin geliştiği organı (rahim)  doğru olarak biliyor. Her 4 gençten 1’i, tek bir cinsel ilişkiyle gebelik oluşmayacağını düşünüyor. Gençlerin yüzde 90’ı gebelik oluşma ihtimalinin olduğu zamanı bilmiyor.

Türkiye’de 15-24 yaş arası her 10 gençten yalnızca biri HIV/AIDS konusunda doğru bilgiye sahip. Türkiye’nin de içinde bulunduğu bölge, gençler arasında HIV yayılım hızının en yüksek olduğu yerler arasında yer alıyor.

Her 10 gençten biri mutsuz

Türkiye’de genç kadınlar internete daha az erişebiliyor. Her 5 genç erkekten 4’ü internet kullanırken bu oran genç kadınlarda yüzde 55.

Gençlerin üçte ikisi mutlu olduğunu ve her 10 gençten biri mutsuz olduğunu belirtti.

Türkiye’de 15-24 yaş arası her beş gençten biri iş aradığı halde iş bulamıyor. 15-29 yaşları arasındaki kadınların ortalama eğitim süresi 4.3 yıl iken erkeklerin ise 5.2 olarak beliriyor. 15-29 yaş arası kadınların yüzde 52’si ne çalışıyor ne de okuyor. Yüksek öğrenimde net okullaşma oranı yüzde 38,5. 

Öneriler

Gençlerin eğitilmesi, beceri kazanmaları ve sağlıklı olmaları için gerekli olan kapsamlı plan ve politikaların geliştirilmesi ve gençlerin de bu karar alma süreçlerine katılımının sağlanması.
Gençlerin eğitim ve iş becerileri edinmelerine yönelik yatırımların artırılması ve  aldıkları eğitimlerin işgücü piyasasına uygun hale getirilmesi.
Özellikle genç kadınların işgücü piyasasına girmelerine ve kadınların ev-iş arasındaki dengeyi kurmalarına olanak sağlayan üretken istihdam ortamının yaratılması.
Gençler arasında yaygın olan beyin göçünü önlemek için ülke içindeki iş fırsatlarının artırılarak gençlere geleceklerine güvenle bakabilecekleri olanakların sunulması.
Gençlerin cinsel sağlık ve üreme sağlığı ihtiyaçlarının karşılanması, HIV/AIDS de dahil olmak üzere cinsel yolla bulaşan hastalıklarından korunmaları, genç kadınların doğurganlık hakkında bilinçli seçimler yapmaları ve istenmeyen gebelikler ile ilgili bilinçlendirilmeleri için okul dışında kapsamlı cinsellik eğitimi verilmesi.
Gençleri olumsuz yönde etkileyen erken yaşta evlilikler ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddetle mücadele için gerekli yasaların çıkarılması ve uygulanması.
Romanlar ve kırsal kesimde yaşayan gençlerin cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmetleri ve bilgiye erişimlerini sağlamak için özel çaba gösterilmeli.
Gençlere yönelik cinsel sağlık ve üreme sağlığı verilerinin izlenip ve işlenmesiyle ortaya çıkan sonuçlar politikaların iyileştirilmesinde kullanılmalı.
Raporun tam metnine; Arapça, İngilizce, Fransızca, Rusça ve İspanyolca olarak www.unfpa.org sitesinden ulaşılabilir. 

TOG Hakkında:

Toplum Gönüllüleri, gençliğin enerjisini toplumsal faydaya dönüştürmeyi amaçlayan bir değişim ve dönüşüm projesidir. Aralık 2002’de kurulan Toplum Gönüllüleri Vakfı (TOG) gençlerin öncülüğünde ve yetişkinlerin rehberliğinde toplumsal barış, dayanışma ve değişimi amaçlar. Toplum Gönüllüsü gençler, üniversitelerinde kulüp, topluluk veya grup olarak örgütlenerek, belirledikleri ihtiyaçlara göre sürdürülebilir sosyal sorumluluk projelerini hayata geçirirler. Bu projeler, sadece topluma katkı sağlamakla kalmazlar, asıl önemlisi gençlerin sorumluluk sahibi aktif bireyler olmalarını sağlar ve kişisel gelişimlerini destekler.

2013 yılında, Türkiye’nin dört bir yanından 44.614 genç proje gönüllüsüyle 1071 yerel, ulusal ve uluslararası sosyal sorumluluk projesi/etkinliği/kampanyası ve 353 akran eğitimi gerçekleştiren Toplum Gönüllüleri, yerel kaynağı da harekete geçirerek yerel halkın katılımını sağlamaktadır. Türkiye’nin 71 ilinde gençlik grubu veya üniversite topluluğu/kulübü olarak faaliyet gösteren ve 123 örgütlenme ile aktif olan Toplum Gönüllüsü gençler 2013 yılında 337.748 kişiye çok çeşitli alanlarda hizmet götürmüşlerdir.