Dünyanın en sağlıklı beslenme tarzı Akdeniz mutfağında

OMÜ Samsun Sağlık Yüksekokulu Beslenme ve Diyetetik Bölümü tarafından önceki gün düzenlenen “Samsun 2. Beslenme ve Diyetetik Günleri” konulu toplantıda konuşan Okan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Yüksekokulu Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Funda Şensoy, ‘Geleneksel Türk Mutfağı ve Sağlıklı Beslenme’ konulu bir sunum yaptı. Şensoy, “Sadece Türkler değil tüm uygarlıklar tarihte yer almaya başladıkları andan itibaren beslenmeye önem vermişlerdir. Beslenmenin insan yaşamının en temel gereksinimi olduğunu biliyoruz. Özellikle yeme içme, sosyal hayatta her zaman önemli bir yer oluşturmuş” dedi.

Türk mutfağı kültürünün dünyanın en zengin 3 mutfağı arasında yer aldığının altını çizen Şensoy, “Biz Türk mutfağı kültürü dediğimizde, Türkiye toprakları üzerinde yaşayan insanların tüketmiş olduğu yiyecek ve içecekler ile bunların hazırlanmasında, pişirilmesinde ve saklanmasında kullanılan araç gereç ve teknikler anlaşılmalıdır. Türk mutfağı kültürü dünyanın en zengin 3 mutfağı arasında yer alıyor. Türkiye’nin coğrafi konumu, tarihsel süreç içinde ilişki kurulan uygarlıklar, iki büyük imparatorluğun yeme - içme geleneğinin getirdiği yeni açılımlar Türk mutfak kültüründeki çeşitliliğin belirleyici etkileridir. Türkiye’de yerel mutfakların özgün etkilerini içinde barındıran köklü ve çok yönlü bir mutfak kültürü yaşamaktadır. Orta Asya’dan gelirken beraberlerinde göçer toplumun özellikleri olan et ve mayalanmış süt ürünlerini getirdiler” diye konuştu.

“DÜNYANIN EN SAĞLIKLI BESLENME TARZI AKDENİZ MUTFAĞINDA”

Akdeniz tarzı beslenenin dünyanın kabul ettiği en sağlıklı beslenme şekli olduğunu belirten Şensoy, “Sağlıklı beslenmenin bir yaşam biçimi olarak sürdürülmesi, benimsenen mutfak kültürünün sağlıklı beslenme için uygun olması sayesinde çok daha kolay uygulanabilir hale geldi. Akdeniz tarzı beslenme, bugün bütün dünyanın kabul ettiği en sağlıklı beslenme şeklidir. Türkiye Akdeniz’e komşu sınırları olan bir ülkedir. Bazı bölgesel farklılıklar olmakla birlikte Anadolu mutfağı, Türk mutfağı Akdeniz mutfağına son derece uygundur. Damak tadına hitap eden yemekleri barındırması, zengin yemek çeşitliliği ve aynı zamanda sağlıklı olması nedeniyle, beslenmenin bir yaşam biçimi haline getirilmesi için ortaya atılan önerileri neredeyse birebir karşılayan en sağlıklı yemek modelidir. Yapılan bazı araştırmalar Akdeniz tarzı beslenmenin, şişmanlığa yol açmayan, kansere karşı koruyucu, kalp ve damar sağlığını koruyan ve parkinson, alzheimer gibi zihinsel rahatsızlıklara yol açmayan bir beslenme biçimi olduğunu kanıtlıyor. Bu konularda halen ciddi çalışmalar var. Akdeniz tarzı beslenen toplumlarda sözü edilen rahatsızlıklara daha seyrek rastlanıyor” şeklinde konuştu.

Akdeniz mutfağı ile Türk mutfağının birbirine benzediğini ifade eden Şensoy şu bilgileri verdi: “Bu beslenmenin özelliklerine baktığımızda dünyadaki zengin mutfakları arasında sayılan Türk mutfağının belirgin özelliklerinin zaten Akdeniz beslenme biçimine uygun olduğunu görüyoruz. Akdeniz mutfağının temel özelliklerinden birisi temelinde tahıllar bulunuyor. Türk mutfağında da buğday, arpa, çavdar, bulgur, yarma gibi bunların her birisi buğday unu ve buğday unu ile oluşturulan pek çok yiyecekler firik, ince bulgur, irmik, pirinç ve bunlarla oluşturulan yemekler Türk mutfağına özgü Akdeniz izleridir. Sonuç olarak, Türkler, Anadolu’ya geldiklerinde kendilerine özgü yeme - içme kültürlerini ve taşıdıkları yemek çeşitlerini bu topraklarda kendilerinden önceki kültürlerin bıraktıkları izlerle harmanlamışlar ve Türk mutfak kültürünü dünyanın en büyük ve en özel mutfakları arasında taşımışlardır. Küreselleşmenin etkisi ile diğer dünya mutfaklarından etkilenmeler, fast food gibi bazı akımların etkili olduğu günümüzde, Türk mutfak kültürünün yaşaması ve gelecek kuşaklara aktarılması konusunda yapılması gerekenler bulunmaktadır.”