Ekonomik Sirkülasyon

Küçük bir kasabaya bir turist gelir ve yerleşmek için otele girer; Oda fiyatını sorar; otel sahibi 100 dolar der, turist oda ücretini bırakır ve odayı gezeceğim beğenmezsem yerleşmem der ve yukarı çıkar…

Otel sahibi parayı alır almaz komşu manava borcunu öder, manav parayı aldığı gibi toptancıya olan borcunu verir, Toptancı da sevinçle aldığı parayı kasabada ki hayat kadınına borcu vardır ve ona verir, hayat kadınının da otele borcu vardır ve borcunu öder. Tam bu esnada turist müşteri aşağı iner ve odayı beğenmediğini söyleyip 100 dolarını alır ve gider… 

Xxx

   Bu müşterinin ziyaretinde kasabaya fiilen hiç para girmiyor fakat tüm kasaba halkı borçlarından kurtulmuş, birbirlerine olan güvenleri artmış, tıkanan çark dönmüş ve birbirlerine olan kredileri yenilenmiş olmakla birlikte de kaynağı belli olmayan bu para meçhule doğru kasabayı terk etmiştir! Fakat İç cari açık dengelenmiş piyasaya aslında hiç var olmayan bir güven duygusu gelmiştir…

xxx

Dünyada ki birbirine ödünç vermiş bankalar aynı zamanda birbirinden alacaklıdır. Biri borcunu ödeyemeyince, zincirleme olarak diğerleri de ödeyemiyor. Önce ipotek karşılığı kredi veren birinci banka alacağını tahsil edemiyor. Çünkü ev fiyatları düşmüş durumda. Zincir buradan kopuyor.

Eğer ödeme sistemi çözülürse, bugün alacağını alamayan banka, ileride emlak fiyatları artınca parasını kurtarabilir. O zaman tüm bankalar zincirleme olarak alacaklarını tahsil edebilir. Böylece bugün zarar yazılan tutarlar, yarın kâr olarak muhasebeleşebilir.

Bir kişinin veya şirketin veya devletin borcu iki şekilde ifade edilir.      Birincisi “brüt borç”  tur. Borçlarının toplamıdır.  İkincisi“net borç” tur. Borçlarından alacakları düşünce geriye kalan tutardır.

Bir kişinin veya bir şirketin borçlusu ve alacaklısı aynı kişi olmadığı için, netleştirme yapılamaz. Ancak bu borç alacak ilişkisini netleştirebilecek bir yeni aktör devreye girer ise (hikâyedeki turist gibi) bir anda olaylar çorap söküğü gibi çözülebilir. Aslında hiçbir şey sanıldığı kadar korkunç değildir… Zarar kar olabilir!

Para bir meta değil bir ölçü aracıdır. Vücuttaki kan gibi ekonomide dolaşmalıdır.

                                                                                                        Sevgi ve Dua ile…