Erdoğan 'mankurt' dedi, herkes merak etti

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Yenikapı'da düzenlenen "Milyonlarca Nefes Teröre Karşı Tek Ses" mitinginde HDP'ye çattı. Demirtaş'ın "Bayrağa saldırı mı var?" sözlerine cevap veren Erdoğan, Türk bayrağına karşı yan gözle bakanlar için mankurt benzetmesi yaptı. Erdoğan'ın bu benzetmesi Türk, Altay ve Kırgız efsanelerine uzanıyor. Mankurtlar, bilinçsiz köle anlamı taşıyor.

İşte efsanelerdeki o mankurtlar;

Türk, Altay ve Kırgız efsanelerinde bahsedilen bilinçsiz köle. Mankurt haline getirilmek istenen kişinin başı kazınır, başına ıslak deve derisi sarılır ve böylece elleri kolları bağlı olarak Güneş altında bırakılır. Deve derisi kurudukça gerilir. Gerilen deri başı mengene gibi sıkar ve inanılmaz acılar vererek aklını yitirmesine neden olur. Böyle bir kişi bilinçsiz ve her istenen şeyi sorgusuzca yapan bir köleye dönüşür.

DÜŞMANIN KUKLASI

Cengiz Aytmatov'un 1980 yılında yazdığı Gün Olur Asra Bedel adlı eserinde, Orkun Uçar'ın ise Metal Fırtına 2 / Kayıp Naaş adlı eserinde Kırgız destanlarından yararlanarak güncelleştirdikleri bir kişiliktir. Mankurt bazı işlemler sonucu öz benliğini yitirerek kendisini kimliksizleştiren düşmanının kuklası haline gelmiş bir zavallı insan tipidir.

Aytmatov'un "Gün Olur Asra Bedel" adlı eseri pek çok Batı diline ve Türk lehçelerine çevrilip yaygınlaşırken "mankurt" kavramı da kabul görerek literatüre girmiş ve "mankurt" ve "mankurtlaştırma" temaları yaygınlaşmıştır.

Çağdaş Sovyet Kazak şairlerinden Muhtar Şahanov "Ye­nilen Galip ya da Cengiz Hanın Halası" konulu Otrar manzumesi'nin doğuşunu anlatırken şunları söylemekte­dir: "Eserimizde kültür tarihimize derin kökler salmanın bizler için pek önemli olduğunu anlatmak istiyordum. Her insanın doğduğu yere sıkı sıkıya bağlı olması gere­kir. Bunsuz büyük çaplı yazar olmaz. Köksüz insanlar ortaya çıkınca "mankurtizm" hali olur."