Rio Zirvesi; “sürdürülebilir kalkın¬ma” kavramının, katılımcı mekanizmaların ve süreçlerin, önce Birleşmiş Milletlerce, sonra da tüm hükümetlerce, diğer kurum ve kuruluşlarca benimsenmesini sağlamıştır.
Rio sonrasındaki ilk adımlar.
1992 Rio de Janeiro “Yeryüzü Zirvesi”
1993 Viyana "Dünya İnsan Hakları Konferansı"
1994 Kahire "Nü¬fus ve Kalkınma Konferansı"
1995 Kopenhag "Sosyal Kalkınma Konferansı"
1995 Pekin "4.Dünya Kadın Konferansı"
1996 İstanbul "Habitat-II Kent Zirvesi”,
2000 New York "Lider¬ler Zirvesi"
2002 Johannesburg “Dünya Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi”ne uzanan, Birleşmiş Milletler zirveleri; Gündem-21’in izinde, “küresel ortaklık” ilkesinin dünyada kabulünü ve “yönetişim” ilkelerinin mesnetlerini oluşturmuştur.
1993 Avusturya/Viyana’da Birleşmiş Milletler Dünya İnsan Hakları Konferan¬sı, düzenlenmiştir. Özellikle Avrupa ülkeleri ile bazı Asya ülkele¬ri arasında, insan haklarının tanımı ve kapsa¬mı konusunda keskin ve çoğu kez sonuçsuz kalan tartışmaların yaşanmıştır. Zirve’nin temel çıktısı olan Viyana Bildirgesi ve Eylem Programı’nın çeşitli maddelerine çekinceler konulmuştur.
Bu önemli belgede, özellikle aşırı yoksulluğun ve kalkın¬ma sorunlarının, insan haklarının tam ve et¬kin olarak gerçekleşmesini engellediği belirtilmektedir. İnsan haklarının geliştirilmesinde sivil toplum kuruluşları ile işbirliğinin önemi vurgulanmakta, kadınlara, gençlere, çocuklara yönelik konulara özel ağırlık verilmektedir.
1995 Birleşmiş Milletler Sosyal Kalkınma Kon¬feransı (Danimarka/Kopenhag): “Yoksullukla mücadele” ve Gündem-21’deki konulara odaklanan Konferansın Eylem Planınında “ortaklıklar” kurulması önemle vur¬gulanmıştır. Demokrasi¬, şeffaf ve halka hesap veren yönetişim ve yönetim, toplumsal ve insan-merkezli sürdürülebilir gelişme, vazgeçilmez ilkeler olarak vurgulanmıştır.
BM Binyıl Bildirgesi
6-8 Eylül 2000 tarihinde, Birleşmiş Milletler’in New York'taki Genel Merkezi’nde, 189 ülkenin Devlet ve Hükümet Başkanlarının katılımıyla, yapılan liderler zirvesinde, "Birleşmiş Milletler Binyıl (Millennium) Bildirgesi" imzalanmıştır.
Bu Bildirge’de; “tüm dünyada adil ve kalıcı bir barış sağlanması, küreselleşmenin tüm insanlık için olumlu bir güce dönüştürülmesi” vurgulanmaktadır. Küreselleşmenin sağla¬dığı nimetlerin günümüzde çok dengesiz bir biçimde paylaşıldığı ve külfetinin de yine dengesiz bir biçimde dağıldığı belirtilmiştir.
Bildirge’de; “özgürlük, eşitlik, dayanışma, hoşgörü, do¬ğaya saygı ve ortak sorumluluk” belirtilmekte ve bu ortak değerlerin yaşama geçirilmesine yönelik hedefler saptanmaktadır. Bildirge'de özgürlük, demokrasi ve insan haklarına vurgu yapılmaktadır.
2015 yılına kadar gerçekleştirilmek üzere, kalkınmaya ve yoksulluğun azaltılması için sekiz hedef belirlenmiştir.
“Binyıl (Millennium) Kalkınma Hedefleri”
Hedef 1: Aşırı yoksulluğun ve açlığın azaltılması
Hedef 2: Evrensel temel eğitimin sağlanması
Hedef 3: Cinsler arası eşitliğin sağlanması ve kadınların yapabilir kılınması
Hedef 4: Bebek ölümlerinin azaltılması
Hedef 5: Ana-çocuk sağlığının iyileştiril¬mesi
Hedef 6: HIV/AIDS, sıtma ve diğer has¬talıklarla mücadele edilmesi
Hedef 7: Çevresel sürdürülebilirliğin sağ¬lanması
Hedef 8: Kalkınma için küresel bir ortak¬lık geliştirilmesi
Binyıl Kalkınma Hedefleri’nin yaşama geçirilmesinde, Yerel Gündem-21’lerin yaşamsal bir işlevi bulunmaktadır.
BM Binyıl Bildirgesi’nde özellikle “Kalkınma ve Yoksullu¬ğun Azaltılması” (Bölüm 3), “Ortak Çevrenin Korunması” (Bölüm 4) ve “İnsan Hakları, De¬mokrasi ve İyi Yönetişim” (Bölüm 5) başlıkları altında getirilen küresel hedeflerin büyük bölü¬mü, Yerel Gündem-21 süreçlerini doğrudan ilgi¬lendirmektedir.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP)
Merkezi New York’ta bulunan Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı(UNDP)-1965, "Binyıl Kalkınma Hedefleri"ne ulaşmak ve küresel kalkınmayı desteklemek için yoksulluğun azaltılması, demokratik yönetişim, enerji ve çevre, sosyal kalkınma, kriz önleme ve atlatma konuları üzerinde çalışır. Aynı zamanda, insan haklarının korunmasını ve kadının güçlendirilmesini de destekler.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Grubu, işlevsel grupları bir araya getirerek kalkınma alanında çalışır. Kurumların beraber çalışarak ülke sorunlarını analiz etmesi, destek programlarını planlaması ve uygulaması, sonuçların değerlendirilmesi ve değişimin savunulmasına olanak tanıyan plan ve yöntemler geliştirir. Ulusal düzeydeki işlevsel faaliyetlerin etkinliğini ve verimliliğini artırmak için Birleşmiş Milletler’in farklı kuruluşlarını bir araya getirir. Kurulan, atanan ve yönetilen Mukim Koordinatörlüklerine, 130 ülkede yer alan Birleşmiş Milletler ülke temsilciliklerine yol gösterir.
UNDP, 177 ülkede, hükûmet ve toplumla beraber çalışarak, küresel ve ulusal kalkınmanın önünde duran sorunlarını çözmek için çalışır. Ulusal ve küresel desteği yanına alarak, ulusların öncelikli olan kalkınma problemlerine odaklanır.
UNDP’nin özellikle beş ana kalkınma hedefi vardır: Demokratik yönetişim, çevre ve enerji, HIV/AIDS, kriz önleme ve atlatma, yoksulluğun azaltılmasıdır. UNDP, Türkiye’deki kalkınma önceliklerini hayata geçirebilmek için, teknik yardım ve kapasite geliştirme stratejileri sağlayarak devlet, sivil toplum, akademisyenler ve uluslararası ortaklar ile beraber çalışır. Ankara’da konumlanmış olan Merkez Ofisi’nin yanı sıra, 26 ilde daha ofisleri bulunmaktadır. Türkiye’nin tüm illerini kapsayan birçok kalkınma projesinde, uzmanlar, yerel yönetimler ve proje gönüllüleri ile beraber çalışır. Türkiye'de öncelikli olarak dikkat aldığı kalkınma alanları, çevre ve enerji, demokratik yönetişim ve yoksulluğun azaltılmasıdır.
Demokratik Yönetişim
UNDP-Türkiye, özelikle 1997’den bu yana Türkiye’de demokratik yönetişimin gelişimi için, devletle ve sivil toplum örgütleri ile bir araya gelerek birçok alanda çalışmalarda bulunur. Bu çalışmalarda özellikle, sivil katılım, herkes için adalete erişim, yerinden yönetim ve ulusal bir insan hakları sisteminin desteklenmesine özen gösterilir.
UNDP-Türkiye’nin yaptığı en kapsamlı çalışmalar, sivil katılımın gelişmesine ait olan projelerdir. Oluşturulan Yerel Yönetim Reformu ile Yerel Gündem-21 Programı, uluslararası övgüler aldı. Yerel Gündem-21 ile yerel idareler, kamu kurumları ve sivil toplum örgütleri arasında işbirliği oluşturdu. Bu program sayesinde, Türkiye’nin her şehrinde Kent Konseyleri oluşturuldu.
1990’dan beri, Türkiye’deki yoksulluğun azaltılması UNDP’nin hedefleri arasında bulunmaktadır. Türkiye’de, nüfusun %18,5’i besin ve besin dışı alanda yoksullukla mücadele ediyor. UNDP-Türkiye, kaynak idaresi, yardım programları ve bölgesel eşitsizliklerin azaltılması gibi alanlarda politika önerileri ve uzmanlık hizmeti sunarak, Türkiye’de yoksulluğun azaltılmasına yardım ediyor.
UNDP, su kıtlığı, iklim değişikliği, temiz ve ucuz enerji kaynaklarının eksikliği gibi çevresel sorunların çözümünde ülkelere destek olur. UNDP-Türkiye, bu konulardaki problemlerine çözüm bulması için sivil toplum kuruluşları, kamu ve özel sektör ortakları ile beraber çalışarak çözüm önerileri sunar ve projeler uygular. Yenilenebilir enerji, iklim değişikliği, toprak bozulması, su idaresi, koruma altına alınan alanlar ve sürdürülebilir kalkınma sorunlarına çözüm bulmak için Türkiye’nin uluslar arası müzakerelerde yer almasına ve kendi politikalarını geliştirmesine yardımcı olur.
2 http://tr.wikipedia.org/wiki/Birle%C5%9Fmi%C5%9F_Milletler_Kalk%C4%B1nma_Program%C4%B1
.20160727090929.jpg)
