Haber fotoğrafçılığının Arka Planı

            Haber / Fotoröportaj / Belge Fotoğrafçılığı zordur.  Haber yaparken haber olunmalar, saniyede değişen dinamiklerin yanı sıra, özellikle toplumsal olaylara müdahelede  yaşanılan gerginlikler, savaş fotoğrafçılığının  zorluklarıyla, bombaların arasında  yaşam mücadelesi. Aslına bakarsanız "KOLAY FOTOĞRAF YOKTUR" .  Tanıma göre; Haber Fotoğrafçılığı zor, zor olduğu kadar da sorumluluk isteyen bir iştir. Haber fotoğrafçısı, sıradan bir fotoğrafçıya oranla çok daha büyük bir özveriyle, haberin olduğu her yerde bulunarak gazete okuyucuları için haberleri görselleştirmektedir. Bu yüzden eline her fotoğraf makinesi alan kişi, haber fotoğrafçısı olamaz. Rastlantı sonucu önemli bir haberi görüntüleyen bir kişi de kendisinin haber fotoğrafçısı olduğunu söyleyemez. Haber fotoğrafçılığı, kendisini bu mesleğe adayan insanların, haber olan her yerde bulunma ve çalıştığı kuruma fotoğraf iletme özverisiyle gerçekleşen bir meslektir.

            Fotoğraf bilmek  bu iş için yeterli değildir.İşin içine entellektüel bilgi birikimiyle, kameranın donanım ve ekipmanlarıda girdimi, belli başlı bir zanaat oluveriyor Fotoğraf.  Habercilerin, haber peşindeyken, anlatılmak istenilen her neyse çok derin, kavranması çok müşkül olunulan durumlarda kelimeler kifayetsiz kalabiliyor. Tek bir fotoğraf karesi dünyayı değiştirebiliyor. Bununla birlikte konuşma dili de dahil olmak üzere iletişimin hangi aracı olursa olsun, anlatan ile anlatılan arasında gidip gelirken taşıdığı tanıklık-fikir-duygu , her neyse onu başkalaştırıyor.

            Siyasal ve Toplumsal eylemler denince akla gelen ilk foto muhabirlerinden Ali ÖZ, yıllarca siyasal belgeselci olarak  Türkiye'deki siyasal hareketleri görüntüleyip, özellikle 90 yılların sonunda Doğu ve Güneydoğu merkezli , birçok dökümantasyon yaptı.

             Yine bu alan da önemli isimlerden Ahmet SEL,  Fransa ve Rusya'da uzun yıllar yaşayıp, Sipa Press'inde uzunca bir zaman  genel yayın yönetmenliğini yaptı. Belgesel fotoğrafçılık alanında çalışmalarına devam eden Ahmet Sel’in fotoğrafları Le Monde, Paris Match, VSD, Corriera della Serra, The New York Times, Walrus, Télérama, L’Express, Geniş Açı vb. dergi ve gazetelerde yayımlandı...

            1950'de Yeni İstanbul Gazetesi’nde gazeteciliğe başlayan Ara GÜLER usta ise, 1953'de Henri Cartier Bresson ile tanışarak Paris Magnum Ajansı'na katılır ve İngiltere'de yayımlanan "Photography Annual Antalojisi" onu dünyanın en iyi 7 fotoğrafçısından biri olarak tanımlar. Aynı yıl ASMP'ye (Amerikan Dergi Fotoğrafçıları Derneği) tek Türk üye olarak kabul edilir. İstanbul ve haberleri denince akla gelen ilk isim olan Ara Güler usta, " Fotoğrafçı çok dolu olmalı. Resim, Müzik bilecek, Tiyatro'dan anlayacak, çok okuyacak, anında karar verebilecek yani çok zeki olacak... " diyor.

            Tabi ki Türk haber fotoğrafçılığının öncüleri arasında Velit Ebüzziya ve Burhan Felek’i sayabiliriz. Cumhuriyetin ilk yıllarında çok az sayıda haber fotoğrafçısı vardı. Bu isimlerden bazıları: Ferit İbrahim, Naim Gören, Cemal Işıksel, Namık Görgüç, Cemal Göral, Cemal Işın, Ali Ersan, Selahattin Göz, Faik Şenol, Kenan Hasip, Etem Tem, Şükrü Bey, Emin Bey, Muhterem Gökmen, Hilmi Şahenk, Hamdi Bey. Ankara’da Cemal Işıksel, İstanbul’da Namık Görgüç gazete fotoğrafçılığını gerçek anlamda meslek edinen isimlerdir.

            1950-70’li yıllarda ise;  Meftun Olgaç, Hikmet Ferudun Es, Mustafa Kapkın, Ozan Sağdıç, Mahmut Küçük, Suavi Sonar, Osman Darcan, Necdet İşler, Güneş Karabuda, Esat Tengizman, Ahmet Tuna, Erol Demek, Hilmi Şahenk, Ferit Can, Othmar Perschy, Semiha Es, Tamer Güvenç, Yalçın Kılan, Kutlu Ertuna, Sedat Dizici, Sedat Tuna, Garbis Özatay foto muhabirliği yapan isimlerdendir.

            1970–2000 yılları arasında da Coşkun Aral, İzzet Kezer, Garbis Özatay, Yalçın Çınar, Rıza Ezer, Hüseyin Büyükkırcalı, Özer Ahıska, Abdurrahman Antakyalı, Sebati Karakurt, Mücahit Büber,  Ergün Çağatay, Atılay Gülen, Gülümser İşçelebi, Atılay Kayaoğlu, Yalçın Özmen, Ercan Arslan, Yaşar Saygı ve Hatice Tuncer’i sayabiliriz.

            Globalleşen  Dünyamızı takiple, Sipa Pres, Sygma Photo,  Magnum Photos, Black Star, National Geographic Society, Film and Photo Leauge (Amerikan Fotoğraf Birliği) haber üretiminin liderleri...  İsimlere gelince, Alfred EISENSTAEDT, Andre GELPKE, August SANDER, Charles HARBUTT, David SEYMOUR,  Dorothea LANGE, Eliot ERWITT, Eric SALAMON, Eugene ATGET, Felix MANN, Gisele FREUND, Gordon PARKS, Hiroshi HAMAYA,  Jacob A. RISS, Margaret BOURKE-WHITE,  Mario de BİASİ bir çırpıda sayacağımız isimler.

Ve  Robert CAPA, asıl adıyla Andre Friedmann, 20. yüzyılın en ünlü fotoğrafçı ve fotoğrafçı-gazetecilerinden biri. Aklı ve gönlü Cumhuriyet'in kazanmasından yana olarak katıldığı İspanya İç Savaşı nda çektiği “Vurulup Düşen Asker” fotoğrafıyla bütün dünyada ün kazanan, Almanya dan Kuzey Afrika ya, ABD den Çin'e dünyanın neresinde çatışmalar, kitle eylemleri ve savaşlar varsa serüvenci ruhuyla ve barışçı tutumuyla kendini oraya atan, “Teknik olarak kötü ama güçlü bir görüntüyü, tekniği iyi ama zayıf bir görüntüye her zaman tercih ederim,” düsturuyla mesleğini yürüten ve hem meslektaşlarının haklarını koruması hem de hevesli gençlerin bu meslekte ilerlemelerine yardımcı olmak amacıyla dört arkadaşıyla Magnum'u kuran fotoğrafçı.

            Zor zanaat olan gazetecilik, çoğu zaman isimsiz kahramanlardan oluşur. Çoğu foto muhabiri ve kameraman olan, görüntü emekçileri meslektaşlarımız, mesleğini icra etmek için nice zorlukları da aşmak durumundadır.  Bazen güvenlik, bazen toplum, bazen de özgürlük adına susturulmak istenmeleri ve tehditler. Selam olsun mesleğini doğru icra edip, ARKA PLAN'da ÜRETİM'e devam eden, tüm BASIN EMEKÇİLERİNE...