I. Dünya savaşı sonuçları

Birinci Dünya Savaşı hakkında yapılan tahliller genellikle bir nakısa ile malul bulunmaktadır. Heman bütün yazılar sadece Osmanlının kaybını konuşmaktadır. Doğrudur. "Yas yerinde herkes kendi cenazesine ağlar". Bizde de böyledir. Oysaki bir dünya bu savaşa girmiş ve 20 milyon asker ölmüştür. Ölen siviller bu sayının dışındadır, Yaralı ve sakat kalanlar hesap dışındadır.

Beş yıldan beri devam eden Suriye Savaşı ve daha öncesindeki Irak, Afganistan müdahaleleri, denenen son sistem öldürücü silahlar, arada kullanılan kimyasal silahlar ile dünyanın geldiği III. Dünya Savaşı ihtimali düşünen ve sorumluluk yüklenen insanları ziyadesiyle huzursuz etmektedir.

Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) sonrasında kurulan Cemiyeti Akvam, II. Cihan Savaşını(1939-1945) önleyemedi ve savaş sonrasında kurulan Birleşmiş Milletler ve Güvenlik Konseyi de günümüzdeki çatışmalarda etkili olamamaktadır.

Üçlü İttifak Bloku yenildi ve iki İmparatorluk parçalandı, toprakları üzerinde ulusal-devletler kuruldu. Almanya toprak kaybetti ve ezildi. İtalya önce bu blokta iken, içte sol/komünist hareketlerin artması, ülkenin kaosa düşmesi, Avusturya-Macaristan'ın İtalya'ya saldırması ile savaştan çekildi ve daha sonra İtilaf Devletlerine katıldı, kazançlı çıkmadı. İtilaf Devletlerinin büyük gücü Rusya içerde Komünist Devrimle yıkıldı, rejim değişti ve savaştan çekildi, kazançlı çıkmadı.

Almanya'nın içine düştüğü durum ve kaybettiği topraklar, içerde büyük bir öfkeye ve buhrana sebep oldu. Buran Adolf Hitler-Nazizm çıktı ve devlet kutsandı.

İtalya'daki kaostan Benito Mussolini-Faşizm çıktı, devlet kutsandı.

Rusya'da İmparatorluk yıkıldı ve yerine Komünizm- Bolşevizm, Viladimir Lenin-Josef Stalin geldi, fert topluma kurban edildi, yeni bir sınıf oluştu.

Osmanlı İmparatorluğu parçalandı, Türkiye ulus-Devleti kuruldu, Cumhuriyet, Kemalizm ve Ebedi-Milli Şef'ler geldi.

Süreçler ve sonuçlar nekadar da birbirine benziyor.

*

Bu Bölümde;

I.Dünya Savaşındaki taraflar, bunların savaşa katılma tarihleri, Blokların asker sayıları (ölü-yaralı), Avusturya-Macaristan Eyaletleri belirtilmektedir:

I. Dünya Savaşı'nın başlamasının çok öncesinde ve savaşa yakın zamanlarda devletlerarasında gruplaşmalar olmuş ve bunun sonucu olarak İtilaf Devletleri ve İttifak Devletleri olmak üzere iki grup ortaya çıkmıştır[1]:

A- İTİLAF DEVLETLERİ

İtilaf Devletleri (Müttefik Devletler), başlangıçta İngiltere, Fransa ve Rusya'dan oluşan devletler ‎grubudur. İtilaf Devletleri I. Dünya Savaşı'nda İttifak Devletleri grubuna karşı savaştı. İtalya I. Dünya Savaşı ‎başladıktan sonra İttifak Devletleri grubundan ayrılıp İtilaf Devletleri grubunun yanında savaşa girdi. ‎Savaşın ilerleyen safhalarında ABD İtilaf Devletlerine katıldı. Rusya 1917 İhtilalı'ndan sonra İtilaf ‎Devletleri grubundan ayrılarak savaştan çekildi. Savaş sırasında yeni katılımlarla İtilaf Devletleri grubu ‎genişledi. İtilaf Devletleri I. Dünya Savaşı'ndan galip olarak çıktı ve yenilen İttifak Devletleri'nin ‎topraklarını kısmen işgal etti.‎

İtilaf Devletleri Ve Savaşa Katılma Tarihleri:

1. Sırp Krallığı - 29 Temmuz 1914‎
2. Rusya İmparatorluğu - 1 Ağustos 1914‎
3. III. Fransa Cumhuriyeti (-yanında Fransız sömürge güçleri) - 2 Ağustos 1914‎
4. ‎ Belçika Krallığı (-yanında Belçika sömürge güçleri) - 3 Ağustos 1914‎
5. ‎ Britanya İmparatorluğu - 4 Ağustos 1914‎
6. ‎ Avustralya
7. Birleşik Krallık ve İrlanda
8. Güney Afrika
9. ‎ Hindistan
10. Britanya'nın deniz aşırı toprakları:‎ Kanada,‎ Newfoundland, Yeni Zelanda,
11. Karadağ Krallığı - 5 Ağustos 1914‎
12. Japonya - 23 Ağustos 1914‎
13. İtalya Krallığı - 23 Mayıs 1915‎
14. Portekiz - 9 Mart 1916‎
15. Romanya Krallığı 27 Ekim 1916‎
16. ABD - 6 Nisan 1917‎
17. Yunanistan - 27 Haziran 1917‎
18. Ayrıca:‎ Liberya - 4 Ağustos 1914,San Marino - 3 Haziran 1915,Çin Cumhuriyeti - 14 Mart 1917, Küba - 7 ‎Nisan 1917, Panama - 7 Nisan 1917, Brezilya - 11 Nisan 1917,Bolivya - 13 Nisan 1917‎,  Tayland - 22 Temmuz 1917‎,  Kosta Rika - 21 Eylül 1917‎,  Peru - 6 Ekim 1917‎,  Uruguay - 7 Ekim 1917‎,  ‎ Ekvator - 8 Aralık 1917‎,  Guatemala - 23 Nisan 1918‎,  Nikaragua - 8 Mayıs 1918‎,  ‎ Haiti - 12 Temmuz 1918‎,  ‎ Honduras - 19 Temmuz 1918‎,  ‎ Ermenistan - 1918‎,  ‎ Çekoslovakya - 1918‎,  ‎ Andorra,  ‎ Jamaika,  ‎ Dominik Cumhuriyeti

İtilaf Devletleri'nin askeri kuvvetleri

‎(1914-1918 yılları arasında kara kuvvetleri, deniz kuvvetleri ve yardımcı kuvvetlerin tahmini toplam sayısıdır. Normal zamanda ordular çok daha küçüktür. Askerlerin ancak bir kısmı savaşmıştır.)  

1. Rusya İmparatorluğu: 13.000.000 asker‎
2. Britanya İmparatorluğu: 9.904.700 asker‎
3. Avustralya: 300,000 asker‎
4. Kanada: 619,636 asker‎
5. Hindistan: 161,000 asker‎
6. Yeni Zelanda: 100,000 asker‎
7. Fransa: 8.410.000 asker‎
8. İtalya: 5.615.000 asker‎
9. ABD: 4.355.000 asker‎
10. Romanya: 756,000 asker‎
11. Sırbistan: 708,300 asker‎
12. Yunanistan: 351,000 asker‎
13. Belçika: 298,000 asker
14. Portekiz: 100,000 asker‎
15. Karadağ: 50,000 asker‎
16. San Marino: 80 asker‎

 Toplam: 42.569.516 asker

  Hayatını Kaybeden Asker: 5.525.000

  Yaralı Asker:12.831.500

  Kayıp Asker:4.121.000

  Toplam:22.477.500

B- İTTİFAK DEVLETLERİ

İttifak Devletleri, Merkezi Devletler ya da Bağlaşma Devletleri, başlangıçta Almanya (ve yanında katılan ‎Alman Sömürge güçleri), Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve İtalya'dan oluşan devletler grubudur. ‎Kökeni 1882'de kurulan Üçlü İttifak Antlaşması'na dayanır. İtalya, I. Dünya Savaşı başlayınca önce bir yıla ‎yakın süre tarafsız kalmış, daha sonra İtilaf Devletleri tarafına geçerek 23 Mayıs 1915'te savaşa ‎girmiştir. Müttefik arayan İttifak Devletleri'ne önce 2 Ağustos Osmanlı-Alman Gizli Antlaşması'nın ‎gereğini yerine getiren Osmanlı İmparatorluğu, bir yıl sonra ise Çanakkale Zaferi'nden sonra savaşı ‎Almanların kazanacağını düşünen Bulgaristan Krallığı katılmıştır.‎

İttifak Devletleri I. Dünya Savaşı'nda (Toplam ‎22.900.000‎ asker), İtilaf Devletleri (sömürgelerle beraber toplam 41 ülke ve yaklaşık ‎‎42 milyon asker) oluşan grubuna karşı savaşmış ve 1918'de savaştan yenik olarak çıkmışlardır. Bu savaş ‎sonucu İtilaf Devletleri, Almanya'yı küçültmüş, Avusturya-Macaristan'ı dağıtmış, Osmanlı ‎İmparatorluğu'nu kısmen paylaşmışlardır.‎

İttifak Devletleri ve savaşa giriş tarihleri

1. Alman İmparatorluğu - 1 Ağustos 1914‎
2. Avusturya-Macaristan - 28 Temmuz 1914‎
3. Osmanlı İmparatorluğu - 29 Ekim 1914 (Rus liman ve gemilerine saldırı)‎
4. Bulgaristan Krallığı - 14 Ekim 1915‎

İttifak Devletleri'nin askeri gücü

1. Alman İmparatorluğu 11.000.000
2. Avusturya-Macaristan 7.800.000
3. Osmanlı İmparatorluğu 2.990.000
4. Bulgaristan Krallığı 1.200.000

Toplam: 22.900.000

Hayatını Kaybeden Asker:4.386.000

Yaralı Asker:8.388.000

Kayıp Asker:3.629.000

Toplam:16.403.000

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Eyaletleri: 1. Bohemya, 2. Bukovina, 3. Karintiya, 4. Krayn, 5. Dalmaçya, 6. Galiçya, 7. Küstenland, 8. Aşağı Avusturya, 9. Moravya, 10. Salzburg, 11. Silezya, 12. Steiermark, 13. Tirol, 14. Yukarı Avusturya, 15. Vorarlberg; 16. Macaristan Krallığı, 17. Hırvatistan ve Slovenya Krallığı; 18. Bosna-Hersek (nerdeyse hemen tüm Doğu Avrupadır).

I.Cihan Savaşında Osmanlı İmparatorluğunun çarpıştığı cepheler ve ayrılan topraklar ayrıca incelenecektir.