Kelepçeli Hukuk…

Anayasamızın 38. maddesi gayet açık ve sarih: Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/2 nolu maddesi de çok farklı hükümler içermez: Bir suçla itham edilen herkes yasalara göre suçluluğu ispat edilene dek masum kabul edilir. Bir insanın gözaltına alınması, kovuşturmaya tabi tutulması, tutuklanması suçlu olduğu anlamına gelmez. Yargı nihai kararını verinceye kadar masumiyet karinesi geçerlidir.

     Evrensel hukuk kuralıdır, çıkarılan kanunlar Anayasa’ya uygun olmak zorundadır. Doğal olarak yönetmelik ve tamimlerde Anayasa ve ondan neşet eden kanunlara şekil ve ruh olarak uygun olmak zorundadır. Biz de ise herkes yaşamda durduğu yere göre bu hükümlerin uygulanmasını ister. Canı yanan bu ilkeleri savunur ancak, iş ötekinin hukukuna gelince kimse bu ilkeleri savunmaz.

       Konuyu kelepçe yönetmeliğine getirmek istiyorum. Ceza Muhakemesi Kanunu 93. Madde bu konunun amir hükmü durumunda. Madde ne diyor: Yakalanan veya tutuklanarak bir yerden diğer bir yere nakledilen kişilere, kaçacaklarına ya da kendisi veya başkalarının hayat ve beden bütünlükleri bakımından tehlike arz ettiğine ilişkin belirtilerin varlığı hâllerinde kelepçe takılabilir.

      İşte şimdiye kadar binlerce insanın canını yakan, hayatının kararmasına neden olan, keyfi uygulamalara neden olan madde bu. İnisiyatifi tamamen polise veren bir uygulama. Polis dediğimiz en üst amiri siyasi parti üyesi olan İç İşleri bakanına bağlı kolluk görevlisi. Sizce buradan adalet çıkar mı? Bence çıkmaz.

      Çıkmayacağını yakinen iki örnekte gördük. Adana’da  polis müdürlerine yapılan operasyonda Adana  Emniyet Müdürlüğü gözaltına alına polis müdürlerine kelepçe takmaz iken, Anakara ve İstanbul merkezli yapılan operasyonda aynı nitelikte insanlar olmasına rağmen polis müdürlerine kelepçe  takıldı. Ülke aynı ülke, yasalarda bir değişiklik olmadı ve burası üniter bir devlet, federasyon gibi bir durum söz konusu değil.

      Ben bu konuyla yaklaşık 7 yıldır ilgileniyorum. Adana Büyük Şehir Belediyesi eski genel sekreteri Hasan GÜLŞEN gözaltına alındığında , kendisiyle bir hukukum olmadığı halde hatta ihtilaflı bir ilişkimiz bulunduğu halde, kendisine kelepçe takılmasına isyan etmiştim. Dönemin emniyet müdürüyle gazeteci arkadaşların da olduğu bir toplantıda konuyu tartışmış  ve Adalet Bakanlığı’na başvuruda bulunmuştum. Nasip oldu dönemin Adalet Bakanı Sayın Sadullah ERGİN Bey’e Adana Şakir Paşa Havalimanı’nda uygulamanın yanlış, vicdansız ve adaletsiz olduğunu  anlatmış ve düzenleme yapılması gerektiğini istirham etmiştim. Beni teyit eden beyanlarda bulunmuştu ama gereken yapılmadı.

        Bu konuda çok şükür geçmişte yapılan kelepçe odaklı tüm zulüm uygulamalarına isyan etmiştim. Şimdi daha rahat konuşabiliyorum. Bu konu kesinlikle çağdaş bir çözüme kavuşmalıdır. Siyasetin direk etkisinde olan polis inisiyatifine bırakmak hukuk cinayetidir.

      Hiç kimse sistematik suçluların, canilerin, yüzlerce sabıkası olanların, suç işlemeyi meslek haline getirenlerin, kaçma şüphesi ortalama zeka sahibi herkesin malumu olan şahısların kelepçe takılarak naklinin yapılmasına karşı çıkmaz.

      Ancak, bir şekilde şüpheli hale gelmiş, toplumda itibarı olan, kaçma şüphesi olmayan insanlara suçluluğun simgesi olan kelepçe takmak hangi vicdana sığar? Kelepçenin masum bir materyal olduğunu savunacak kimse var mı? Kelepçe takılan kişi nihayetinde beraat ettiğinde ne olacak?

      Konunun bir de elektronik ortam boyutu var. Eskiden sadece yazılı basın olması nedeniyle bir nebze telafisi mümkündü. Gazetede fotoğraf yayınlanıyor ve o günden sonra kimse görmüyordu. Şimdi ise internet ortamında yayınlanan fotoğraf yıllarca kalıyor. Kelepçe takmak yasal olduğu için içerik kaldırma talepleri mahkemelerce reddediliyor. Peki masum insanların suçu ne?

       Artık bu konuda yeterince acı çektik. Konuya hukuki ve vicdani yaklaşarak bu uygulamanın sonlanması için gereken yapılmalıdır. Sessiz kaldığımız zalimane uygulamalar kesinlikle bir gün bizi de bulacaktır. Bu kadar acı yetmiyor mu?