Kuzey Irak’ın bağrına bastığı Adanalı sanatçı

Bugün Kuzey Irak’a gidip Kadri Kaya ile aynı memlekette yaşadığınızı söyleseniz bile oranın halkı arasında yüksek itibar görürsünüz. Diyarbakır doğumlu Adanalı sanatçı Kadri Kaya, Türkiye’de yeterince tanınmayıp da ünü yurtdışına ulaşmış ender müzisyenlerden biri olsa gerek. Seslendirdiği Kürtçe şarkılarla Kuzey Irak’ta çok sevilen Kadri Kaya ile Kürtçe müzik hakkında sohbet ettik.

KADRİ KAYA KİMDİR, TANIYABİLİRMİYİZ?

Diyarbakır’ın Kulp ilçesine bağlı Düzce Köyü’nde 1969 yılında dünyaya geldim. 7 yaşında babamı vefat etmesi nedeniyle eğitimimi sürdüremedim. İlkokul 1’inci sınıftan ayrılmak zorunda kaldım. Bizim oralarda genelde Kürtçe konuşulur. 1980 yılında Diyarbakır merkeze yerleştiğimizde Türkçe’yi bilmiyordum. Burada su ve simit satarak aile bütçesine katkıda bulundum. 1985 yılında Adana’ya taşındık. Adana’da çalışmaya devam ettim. Fırıncılık yapardım. 1989 yılında Çorlu’da vatani görevimi yerine getirdikten sonra Adana’ya geri döndüm. 1993 yılında Adana Büyükşehir Belediyesi Konservatuarına yazıldım. İlk albümü olan ‘Bir başkadır seni sevmek’i de 2013 tarihinde çıkardım. Evliyim, 2 çocuğum var.

MÜZİK HAYATINA NASIL BAŞLADINIZ?

Askerlik vazifemi ifa ederken, sesimin güzel olduğunu fark eden komutanlarım, beni Orduevi’nde görevlendirdi. Orduevi’ndeki çeşitli eğlencelerde sahne alıp şarkılar söyledim. Müziğe olan tutkum da böyle başladı. Şu an yeni bir albüm çalışmasındayım. Bu sene içinde piyasaya çıkaracağız.

KUZEY IRAK’TA ÜNLÜ BİR SANATÇISINIZ. ORADA SAHNE ALIYOR VE KONSERLER VERİYORSUNUZ. BİRAZ SİYASİ OLACAK AMA KUZEY IRAK’TAN BAKILDIĞINDA TÜRKİYE NASIL GÖRÜNÜYOR?

Tek kelimeyle hayranlık duyuyorlar. Oradaki insanlar Türkiye’yi ve Türk insanını gerçekten çok seviyor. Bir ürün Türk malı olduğunda tereddüt etmeden alıyorlar. Türkiye’den gelen misafirlerini oldukça sıcakkanlı karşılıyorlar. Türkçe bilmeyenleri dahi Türkçe müzik dinliyor. Orada taksiye binerseniz Türkçe şarkılar çalındığını duyarsınız. Özellikle İbrahim Tatlıses’i beğeniyorlar. Kuzey Irak halkına kardeş diyebiliriz.

BARIŞ SÜRECİNİN İŞLEYİŞİYLE BERABER KÜRTÇE ŞARKILARA OLAN İLGİ DE ARTTI. BUNUN KÜRTÇE ŞARKI SESLENDİREN SİZİN GİBİ SANATÇILARA YANSIMASI NASIL OLDU?

Ben sadece Kürtçe değil, Türkçe ve yanı sıra Azerice şarkılarda söylüyorum. Yeni albümümde Kerkük türkülerine de yer vereceğim. Yaşadığımız coğrafya, birçok farklı kültürü barındırıyor. Kürtçe bilmeyen vatandaşlar da Kürtçe şarkıları dinler oldu. Bundan 15 yıl önce bir mekanda sahne aldığımız zaman Kürtçe söylemezdik. Ama şimdi Kürtçe şarkı söylememiz için Türk kökenli dinleyicilerden istek geldiği görüyoruz. Bu da bizi mutlu ediyor. Eski Türkiye dediğimiz dönemdi Kürtçe söylediğimizde cihazlarımıza el konuluyor ve bizi gözaltına alıyorlardı. Bütün bunların geride kaldığını görmek ve hep beraber kardeşçe yaşamak bizler için büyük bir sevinç.  

AHMET KAYA BİR ÖDÜL TÖRENİNDE KÜRTÇE KLİP VE ŞARKI YÜZÜNDEN 'VATAN HAİNİ' İLAN EDİLDİ. KÜRTÇE ŞARKILARIN ESKİYE GÖRE DAHA SERBEST OLMASINDA SİZCE AHMET KAYA'NIN ROLÜ NEDİR?

Kürtçe müziğe sağlanan özgürlükte, Ahmet Kaya'ya ödetilen bedele pay ayırmak gerektiğini düşünüyorum. Bu ülkede sanattaki tüm ilerlemeler (edebiyatta, müzikte, sinemada vs.) hep ağır bedeller sonucu gerçekleşiyor. Düşüncede de keza böyle. Yakın tarihe baktığımızda bunun örneklerine rastlayabiliriz. Bir söze, bir harfe dokunmanın, beynini hayat adına, değişim ve gelişme için, hakkaniyet için kullanmanın bedeli ağır bu memlekette ama kim yadsıyabilir ki bu ödenen bedelleri?

HALK ARASINDA SEVİLEN BİR MÜZİSYENSİNİZ. ÖZELLİKLE KUZEY IRAK’TA İNSANLAR SİZE BÜYÜK İLGİ GÖSTERİYOR. ADANA’DA YETİŞMİŞ BİR MÜZİSYEN OLARAK BU SEVGİYE KARŞI NELER HİSSEDİYORSUNUZ?

Elbette tarifsiz bir duygu. Eğer halk beni böyle bir konumda görüyorsa bu halkın takdiridir ki; bunun üzerine de söz söylemek doğru olmaz. Ancak kendimi hiçbir zaman bu konumda görmedim. Hep halk için üretmek istedim. Sazımla, sözümle sanatı yaşatmaya çalıştım. Ürettiğim eserlerin halk tarafından sevilmesi, dinlenilmesi, beğenilmesi, karşılık görmesi beni onurlandırmıştır ve onurlandırıyor. Allah vergisi olan bu yeteneğin halk tarafından onaylanması tarifsiz bir mutluluktur. Halkın duygularına tercüman olabildiysek, eserlerimizde halkı anlatabildiysek, halkın düşüncelerini dile getirebildiysek, yeni nesil için bir rehber, bir ışık olabildiysek yada olacaksak ne mutlu bize.

PEKİ SİZİN SANATINIZ HANGİSİ TANIMLAR; SANAT İÇİN Mİ SANAT YOKSA HALK İÇİN Mİ SANAT?

Halk varsa sanat vardır. Halk yoksa sanatı kime yapacaksınız. Elbette sanat halk için, toplum için yapılmalıdır. Sanat halkın hizmetine sunulmalıdır. Sanatçıda halkın öncüsü ve örnek insan olmalıdır. Bu yönüyle sanat halkı her yönüyle kuşatmalıdır. Sanat halktır, halkın yaşam biçimidir. Bu yüzden halka hizmet eden her eser sanattır.  Sanatta halka yapılır. Halkın gönlünde taht kurmuş büyük Kürt bilgini Mamoste Seyda Cigerxun’un deyimiyle; Hewal lek blek / Kanê ew bırca belek / Çıma em nabıne yek / Ez nızanım çı bêjım… Bu nakaratta da sanatın halk için olması gerektiği ve halkla birleşmenin, özdeşleşmenin gerekliliği vurgulanmış birlik ve beraberlik mesajı verilmiştir.

PEKİ, SANATIN VE SANATÇININ GÜNÜMÜZDE GELMİŞ OLDUĞU NOKTAYI VE KONUMUNU NASIL GÖRÜYORSUNUZ?

Oldukça önemli bir konuya değindiniz aslında. Ama üzülerek belirtmeliyim ki sanatı ve sanatçıyı olumlu ve ya iyi bir noktada görmüyorum. Karamsar düşünmek ya da karamsar konuşmak istemiyorum ancak sanata ömür vermiş, değer vermiş sanatçıların tutunamadıklarını (Birçok sebepten dolayı) ve kaybolup gittiklerini görüyorum. Sanat adına endişelerim var. Bugün sanatın halk adına yapılmadığını görüyoruz. Günümüzde Sanat yapılırken sanat haricinde birçok başka amaç güdülüyor. Dolayısıyla halk için yapılmamış sanatta halktan karşılık bulmuyor. Bana göre Sanat hasta adam misali görünmektedir abi burada bir yanlış anlaşılmada söz konusu olmasın sanata gönül veren ve gerçek sanat yapan birçok değerli sanatçılarımızda vardır. Elbette bunlara saygı duyuyoruz. Ama bunların çoğunlukta olmaması üzücüdür ve kaygı vericidir.

KÜRT MÜZİĞİNİN RUHUNU YAKALAMA GAYRETİ İÇERİSİNDE OLMANIZ HANGİ ZORLU SÜREÇLERİ BERABERİNDE GETİRDİ?

Binbir türlü olanaksızlıklar içerisinde sanata ömrünü veren insanları takip ederek bu ruhu yakalamaya çalıştık. Böyle bir süreç aslında zorlu ve keyiflidir. Kürt müziğinin ruhunu yakalamak önemli ve erdemli bir durumdur. Ancak o ruhun yakalanması kolay değildir. Bizde sadece o ruhu yakalamak için gayret gösteririz. Ve o yolda ilerleriz ruhu yakaladığınız zaman zaten gerçek sanatçısınız demektir. Bu ruhu yakalamada izlediğim yol büyük ozanlarımız, dengbêjlerimizin gitmiş oldukları yoldur. Onları dinlerken onları anlarken onları yaşarken kendi müzik ruhunuzu yakalıyorsunuz ve ruhun tüm güzelliklerini yaşıyorsunuz.

SON OLARAK GAZETEMİZ ARACILIĞIYLA OKUYUCULARIMIZA VE SİZİ SEVENLERE SÖYLEMEK İSTEDİĞİNİZ BİR ŞEY VAR MI?

Tüm halkların barış, özgürlük ve tam demokrasi üçgeninde yaşamasını bu yaşamın kendilerine devletçe sunulmasını ve kardeşlik dolu hayatların olmasını dilerim. Temennim odur ki zarar edecek yine bu halk ve halklar olmasın, kaybeden yine bu halk ve halklar olmasın, üzülen yine bu halk ve halklar olmasın… Analar ağlamasın…