Burun tıkanıklığı insanoğlunun en eski şikayetlerinden. Kimisi için sorun olmayan bu durum çoğu zaman hayatımızı kabusa dönüştürebiliyor. Başımız ağrıyor, kalp sorunları başlıyor, uyku kalitemiz bozuluyor, tat ve koku duyumuz köreliyor.
Burun tıkanıklığı ile ilgili o kadar çok şey yazılıp çizildi ki bazen kafamız karışmıyor da değil. Acaba doğru bilinen yanlışlar nelerdir diye işin uzmanına sormak istedik. Sorularımızı, KBB ve Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Bahadır Baykal yanıtladı.
*Burun tıkanıklığının sebepleri nelerdir ?
Burun tıkanıklığının nedenleri değişiktir. Bazen basit bir kemik eğriliği ,bazen de burun eti şişmesi bu duruma sebep olabilir. Burun içinde olmaması gereken kitlesel oluşumlara da (polip) sık rastlıyoruz. Tabii alerji ve hava kirliliğini de unutmamak gerekir.
*Sigara dumanı nasıl burun tıkanıklığı yapıyor? Toplumda sigara tiryakisi oldukça fazla, ne önerirsiniz?
Sigara dumanı burun ve sinüslerdeki temizleme hareketini direkt olarak bozar. Temizleme işlemi iyi olmazsa partiküller, tozlar ve zararlı maddeler burnun içinde kalır ve burun etlerinin (konkaların) şişmesine, mukozal dokunun ödemlenmesine neden olur. Bir süre sonra tıkanıklık artar, sinüslerin fonksiyonları da etkilenir bu durumdan.
*Peki hangi alerjenler burun tıkanıklığına yol açar?
Alerji pek çok şeye karşı oluşabilir. Polenler,ev tozları, hayvan tüyleri, küf ve daha aklınıza gelebilecek bir sürü madde. Bazen meslek ortamınıza bağlı sebepler de alerjiye yol açabilir. Sorun yaratan alerjik maddelerden uzak durmak tedavide oldukça önemlidir.
*En sık görülen burun tıkanıklığı nedeni nedir?
Deviasyon olarak bilinen burun kemik eğriliği toplumda burun tıkanıklığının en sık nedeni olarak bilinse de, konka adını verdiğimiz burun etlerinin büyümesi ya da şişmesi bu şikayete daha sık yol açıyor.
*Burun tıkanıklığı ne gibi sağlık sorunlarına yol açıyor?
Burun tıkanıklığı çoğu zaman önemli bir sağlık sorunu gibi görülmüyor ama pek çok önemli problemi de beraberinde getiriyor. Mesela uyku bozukluğu ve horlama, şiddetli baş ağrısı, kalp rahatsızlığı, hipertansyon ve tat-koku bozuklukları burun tıkanıklığının sebep olduğu rahatsızlıklardan bazıları.
Kemik eğriliği de sorunu tetikliyor
*Kemik eğriliği olan herkeste burun tıkanıklığı olur mu?
Bakın hiç kimsenin burun iç kısım kemiği yani orta bölmesi cetvelle çizilmiş gibi düz değildir. Burun kanallarını daraltan bir eğrilik varsa nefes alıp verme etkilenir. Kıkırdak ve kemik eğriliklerinin durumuna göre farklı derecelerde tıkanıklık oluşur. Şikayet varsa ameliyat gerekebilir.
Plazalar, iş merkezleri de tehlikeli
*Hava kirliliği de burun tıkanıklığına yol açıyor mu ?
Elbette. Temiz olmayan ortam havası, konka adını verdiğimiz burun etlerinin ve burun mukozasının şişmesine neden olur. Aynı şekilde sigara içenlerde de burun tıkanıklığı sıktır. Özellikle burun ameliyatı geçirdikten sonra kişi sigara içmeye devam ederse bir süre sonra burnu tıkanmaya başlar. Hatta ilginç bir şey söyleyeyim; plazalarda, otel odalarında, iş merkezlerinde sağlıksız klimatize hava ile sık temas bile bir süre sonra kronik burun tıkanıklığına yol açar.
Koku hafızasını etkiliyor
*Burun tıkanıklığı ile koku alma sorunu arasında nasıl bir ilişki var?
Aslında koku ve tat alamama problemine hastalar çok fazla önem vermiyor, belki de tedavi edilemeyeceğini düşündüğü için doktora geç başvuruyor. Yapılan çalışmalar gösteriyor ki; tat ve koku duyularının körelmesi sıklıkla çocukluk döneminde tedavisi yapılmamış kronik burun tıkanıkları sonucu gelişiyor. Kokuların tanınarak koku hafızasının oluşturulması çocukluk döneminde başlıyor, bu nedenle çocuklarda burun tıkanıklığına yol açan nedenleri araştırıp tedavilerini yapmak çok önemli.