Sri Lanka Neresidir?
Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti yani bildik adıyla Seylan Devleti, Hindistanın güneydoğusunda ve 30 km uzağında bir adadevletidir. Başkent Kolombo(Colombo), resmi diller; Seylanca ve Tamilce'dir (Seylanca %74, Tamilce %18, diğer diller %8). Farklı etnik gruplar olmakla beraber %74'ünü Sinhalar oluşturur (2001: %12,6 Sri Lankan Tamil,%7,4 Moors,%5,2 Indian Tamil,%0,5 diğerleri).
Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Sri_Lanka_provinces_tr.png/225px-Sri_Lanka_provinces_tr.pngKuruluş: Önce Dominyon(4 Şubat 1948) ve sonra (Cumhuriyet-22 Mayıs 1972).Demiryolları 1,449 km (2007),Karayolları 97,907 km (2008),Suyolları 160km.dir (2008). 18 Hava Alanı vardır. Ülkede okuma-yazma oranı % 81 civarındadır. Nüfusun % 55’i tarım, % 27’si endüstri- ticari, % 18’i de diğer hizmetlerde çalışır. Doğal kaynakları arasında kireç taşı, grafit, mineral kumlar, cevherler, fosfatlar, kil ve hidroenerji yer alır, çay tarımında önde gelen bir ülkedir.
Ülkenin en önemli etnik azınlığı olan Tamiller tarih boyunca Hindistanın güney eyaletlerinden Tamil Nadodan göç edip adanın kuzey ve doğu bölgelerine yerleşmişlerdir. Sri Lankaya göç eden Tamiller ana vatanları sayılan Tamil Nadoyla bağlarını sıkı tutmuş, atalarından kalan örf, adet, gelenek ve göreneklerine bağlı kalmışlardır. Tamiller Hindu dinine bağlı olduklarından, toplumsal olarak kendilerini Sinhalilerden ayrı tutmaktadırlar. Tamiller kendilerini ülkenin asıl sahipleri olarak gördüklerini, Sinhalileri ise, Afganistanın kuzeyinden adaya gelmiş göçmenler olarak nitelendirmektedirler[1].
Arap, Afganlı, Hintli, Pakistanlı, Çinli, Burgher (Felemenk) ve Portekizli küçük gruplar mevcuttur. Zaten ada nüfusu melezdir.
Adaya ilk gelen yabancıların Asya, Afrika ve Avrupa’dan gelen kolonistler olduğu sanılmaktadır. M.S. 12. yüzyılda Arap tüccarları ada halkıyla ticaret yaptı.
Tarih: Felemekler (Hollandalılar), adaya gelen Portekizlileri (1505) adadan çıkartmışlar(1658). Daha sonra İngilizler adayı ellerine geçirmişler(1796). İngiliz sömürgesi iken Seylan Adası, İngiliz Milletler Topluluğuna dahil, bağımsız bir üye devlet olmuştur(1948). Başbakan Bandaranaike, Sinhala-Tamil çekişmeleri sebebiyle öldürüldü (1959).Yerine hanımı Mrs. Srimavo Bandaranaike geçti. Böylece dünyanın ilk kadın başbakanı oldu. 1965 ve 1970 seçimlerinden sonra da başbakanlığa devam etti ve nihayet 1971 yılında görevden ayrıldı. 1972 yılında Cumhuriyet ilan edilerek Sri Lanka adını aldı.
*
Hükümet güçleri ile Tamil Eelam Özgürlük Kaplanları (diğer adıyla Tamil Kaplanları) arasında 1983 yılından beri bir iç-savaş sürmektedir. Tamil Kaplanları, adanın kuzeyinde ve doğusunda Tamil Eelam adında bağımsız bir devlet kurmak için mücadele ediyordu. 2009 yılında hükümet güçlerinin topyekûn imha kararından sonra kitlesel katliamla hareket bastırıldı.
Tamil Eelam Kurtuluş Kaplanları
Aktif olduğu dönem: 5 Mayıs 1976 – 18 Mayıs 2009
Lider:Velupillai Prabhakaran (Mayıs 2009'da öldü)
Amacı: Tamil etnik grubunun yaşadığı bölgede bağımsız bir devlet kurmak
İdeoloji: Tamil milliyetçiliği
Yasal durumu: 32 ülke tarafından(ABD, AB, Hindistan başta) terörist örgüt ilan edilmiştir
Tamil Eelam Kurtuluş Kaplanları (Tamil Kaplanları), Mayıs 1976'da kurulmasından itibaren Sri Lanka'nın kuzeybatısında bağımsız bir devlet kurmak için hükümete karşı kanlı bir mücadele yürüttü. Tamil Kaplanları, intihar eylemcilerinin giydiği bomba yeleğini icat etmiş ve etkin olarak kullanmıştır.
Sri Lanka’da Bağımsızlık Sonrasında İç Çatışma
Türkmen Terzi[2], Sri Lankadaki içsavaş dolayısıyla ayrıntılı bir çalışma yayınlamış ve Türkiyenin durumuna açıklık getirmiştir:
"Bandaranaike,“İktidara geldiğimiz ilk 24 saatte tek resmî dil Sinhala olacaktır.”dedi ve 1956’da iktidara gelence sözünü tutarak Sinhala’yı tek resmî dil yaptı. Azınlıkların dili Tamilceye ise ‘gerekli önem’ verilecekti. Tarihlerinde hiçbir zaman Sinhala dilini konuşmak zorunda kalmamış Tamiller bir anda yeni devlet içinde ikinci sınıf vatandaş konumuna düştü. İngilizler döneminde birçok önemli devlet görevine gelen Tamiller artık Sinhala bilmedikçe memur olamayacaklardı ve yeni dil yasası hâlihazırdaki konumlarını kaybetmeleri anlamına geliyordu. Tamiller bir anda marjinalleşti.
Sultan II.Mahmud öncesinde Kürtlere verilmiş "Muhtariyet-Özerklik" hükümleri ve uygulaması geçersiz sayılmış ve eyaletlere Merkezden tayinler yapılır olmuştur.
Cumhuriyet döneminde Resmi dil Türkçe olunca, Kürtlerin büyük kısmı hak uygulamasından mahrum oldu ve eşit olmayan koşullarda,Türklerle yarışma durumunda kaldılar. Böylece mahrum kaldılar, halen de devam etmektedir.
Description: http://www.21yyte.org/assets/uploads/images/eelam.gif"İki millet arasında yavaş yavaş gün yüzüne çıkan çatışmalar üzerine Başbakan Bandaranaike ile Tamil azınlığının lideri Chelvanayakam, Banda-Chelva Sözleşmesi’ni imzaladı. Bandaranaike, 1959’da Budist bir rahip tarafından öldürüldü. Nihayetinde, Banda-Chelva Sözleşmesi sonuçsuz kaldı ve Bandaranaike’nin eşi Sirimavo Bandaranaike partinin başına geçti. 1960 seçimlerinde ezici bir çoğunlukla seçilerek dünyanın ilk kadın başbakanı oldu.
"Ekim 1983’te 16 milletvekili çıkaran TULF, mecliste yemin edebilmeleri için kendilerine şart koşulan ‘bağımsız Tamil devleti isteklerinden kayıtsız şartsız feragat etmeleri’ talebine uymayarak meclisi boykot etti. Bu arada LTTE ile TULF arasında ‘Tamillerin tek temsilcisi biziz’ tartışması yaşandı.
"1976’da Tamil Kaplanları’nı (LTTE) kurarak 18 Mayıs 2009’da vücuduna isabet eden roketle ölene dek örgütü yöneten Thiruvenkadam Velupillai Prabhakaran, TULF’a karşı amansız bir mücadeleye girdi. "
Buna benzer bir çatışma Güney Kürtlerinde Barzani- Talabani arasında yaşandı ve Türkiye rol oynadı.
"Hindistan Başbakanı İndra Gandi, Pakistan, Çin, Amerika gibi devlere karşı Tamil gerillalarını destekledi. Tamil Nadu’da kurulan kamplarda Tamil gerillaları eğitildi. Hindistan, 44 milyon Tamil’in yaşadığı Tamil Nadu eyaletinin ayrılmasına tahammül edemezdi. Pakistan ise İndra Gandi’nin oyunlarıyla kaybettiği Bangladeş’e karşı Hindistan’dan Tamil eyaletini koparmak için elinden geleni yapardı. Tarihte olduğu gibi Sri Lanka’nın kuzeyini ve Hindistan’ın güneyini kapsayacak, bu sefer Batılıların güdümündeki bir Tamil devleti Hindistan için en büyük felaketti. Hindistan, Sri Lanka-Batı yakınlaşmasına misilleme olarak başlangıçta Tamil Kaplanları’na arka çıktı. İlk başlarda bütün milliyetçi Tamil örgütlerini gizli yollardan destekledi. Amacı Tamil örgütlerini birbirlerine düşürerek güçlerini bölmekti. Sri Lanka güçleri Tamil Kaplanları’na son darbeyi vuracakken, Hindistan Hava Kuvvetleri Tamil Nadulu vatandaşlarının baskısıyla Jafna’ya paraşütlerle gıda bıraktı. Sri Lanka, Hindistan’la anlaşmak zorunda kaldı. 29 Temmuz 1987’de Hindistan-Sri Lanka Barış Anlaşması imzalandı."
Bu anlatımlar, 1990'lı yıllardaki Kürt Mücadelesine, Türkiye-Barzani ilişkilerini anımsatmaktadır.
”Sri Lanka’nın 26 yıl süren iç savaşında yaklaşık 80 bin insan hayatını kaybetti. Milyonlarca Serendipli yerlerinden edildi. Savaştan artık Sinhalalar da Tamiller de yoruldu. Sri Lanka hükümetleri 80’li ve 90’lı yıllarda defalarca örgütle masaya oturmuştu.
"19 Kasım 2005’te cumhurbaşkanlığına seçilen Mahinda Rajapakse, örgütün ateşkes şartlarını binlerce kez ihlal ettiğini delil göstererek anlaşmayı feshettiğini ilan etti. Bu arada örgüt, ateşkesi değerlendirerek iyice toparlanmıştı. Arkasına Çin, Pakistan, Hindistan gibi kuvvetleri alan ‘demir yumruk’ Mahinda Rajapaksa, 2007’de Tamil gerillalarına karşı topyekûn savaş başlattı. Rajapaksa, 16 Mayıs 2009’da kesin zaferini açıkladı".
Türkiyede 30 yıldır devam eden PKK mücadelesinde 30-40 bin insanın öldüğü bilinmektedir. Devreler halinde kapsamlı imha operasyonları yapılmış ve fakat bugüne gelinmiştir.Bu arada Oslo görüşmeleri yapılmış, önce inkar ve sonra açıklamalar yapılmıştır. Dolmabahçe Mutabakatı yapılmış ve sonra yapılanlardan vazgeçilmiştir. Yeniden imha operasyonları başlamıştır, kanlı devam etmektedir.
[1] Doç. Dr. Abbas Karaağaçlı: http://www.bilgesam.org/incele/83/-sri-lanka-ve-tamil-kaplanlari/#.VfqWUdLtmko,15 Aralık 2009
[2] Türkmen Terzi: http://www.aksiyon.com.tr/kapak/tamil-kaplanlari-kendi-sonunu-hazirladi_530751,25 Ekim 2011