90’lı yılların ilk yarısı; 1992 ya da 1993 yılı. Başını sevgili İsmet Ramazan Selçuk’un çektiği mavra ekibi Toroslara dev vantilatörler kurarak Adana’yı serinleme projesini fısıldadılar saf kulaklara!
Dönemin Seyhan Belediye Başkanı Yalçın Akyol hayata geçirecekti projeyi! Tabi ki hepsi mizah. Ama o dönemde ciddiye alıp gazeteye yazanlar olmuştu.
O yılları hatırladım Büyükşehir Belediyesi eski Başkanı Aytaç Durak’ın Söyleyeceklerim Var” kitabını karıştırken. Kitabın 177’nci sayfasında bir bölüm dikkatimi çekti. “Yazları Soğuk Hava Servisi!” başlıklı bölümü okuduğumda şok oldum.
Meğer yılların siyasetçisi Aytaç Durak da düşünmüş yazın zalim sıcağında Adana’yı serinletmeyi.
Diyor ki Sayın Durak, “Şehirde 40 dereceye ulaşan hava sıcaklığı 6 km yukarıda yaklaşık 0 derece. Belli bir yükseklikte oluşturulacak platform güneş enerjisi ile soğuk havayı vakum yapıp aşağıya pompalarken, tepki enerjisi ile kendisini sabit bir kotta tutabilecektir. Havada sabit duran helikopter misali. Ancak enerji güneşten alınarak, geceleri ihtiyaç olan enerji ise gündüzleri depolanacak, sistem sürekliliğini temin edecektir.”
Güler misin ağlar mısın?
Bölümün sonuna da eklemiş Sayın Durak; “Şimdilik ütopik ama gün gelecek gerçekleştirilecektir.”
Haklısınız Sayın Durak, gün gelecek insanlı uzay araçları güneş sisteminin tüm gezegenlerine gidebilecek hatta başka galaksilerde keşfe çıkacak.
Hatta ışık hızı bile geçilecek. Çünkü teoride mümkün...
Çok ciddiye alınmaması gereken bu yaklaşıma ciddi bir soru sorayım;
“Kentin iklimini değiştirecek bu proje ile Çukurova’nın tarım yapısının da değişeceğini biliyor musunuz? Sıcak olmadan karpuzu nasıl yetiştireceksiniz? Ya narenciye?
Yine de Durak’ın hayal gücü beni çok etkiledi. Yağan yağmurda ortasından kanal geçen Mavi Bulvar’ı bile su basan bir kentte yazın sıcağına çare bulmaya çalışmak daha da ütopik bir tavır olarak tarihteki yerini almıştır.
Adana’yı serinletecek ütopik projeler yerine keşke altyapısına kafa yorulsaydı her yağmurda Adanalı mağdur olmasaydı.
Metroya yeterince özel gösterilse Çin Seddi gibi Adana’yı ikiye ayıran ve kentin geleceğini ipotek altına alan şu garabet olmasaydı.
Celal Bayar gibi ahtapot yapılmasa yıkılıp yenisi kondurulmasa Adana’nın parası çarçur edilmeseydi.
Hangi birini sayayım...
Keşke ütopik yerine gerçekçi projelere kafa yorulsaydı...