Birinci Dünya Savaşında(1914-1918) Müttefik Blokun yenilmesinden sonra,10 Ocak 1920'de yürürlüğe giren (Paris banliyösü olan-) Versay Antlaşması ile Almanya toprak ve itibar kaybına uğradı, içerde infial ve öfke hâkim oldu. Bu kaos ortamından Hitler-Nazizm çıktı. İtalyadaki sosyal kaostan Benito Mussolini-Faşizm çıktı. Osmanlıdaki kaostan, yenilgi ve öfkeden Mustafa Kemal Atatürk-Türkiye Cumhuriyeti-Kemalizm-Ebedi Şef çıktı.
Bu liderler, dünyaya nizam vermişler, başka felaketlere neden olmuşlar. Kurdukları sistemler halen de tartışılmaktadır. Herbiri ülkelerinde unutulmaz izler/eserler bırakmıştır. Karakter ve sistem olarak tartışma konusudurlar.
Mustafa Kemal Atatürk'ün çıktığı dünya konjonktürü bu şekildedir. Dağılan İmparatorlukların yerine ulus-devletler kuruldu ve bunu temin için otoriter rejimlere gereksinim oldu, biat etmeyenler ayıklandı. Farklı olan bu sistemlerin birçok ortak yanları da vardır. Herbir rejimin, paramiliter/milis gençliği, inanılmaz bir propaganda gücü vardır. Yeni sistemi geçerli kılmak için yeni kurumlar oluşturulmuştur. Hele Osmanlı toplumu gibi Batı kültürü dışındaki bir devlette Batılılaşmak için çok şeye gereksinim olmaktadır. İşte Mustafa Kemal Paşanın İnkılapları bu amaca varmak ve Türkiye'yi Batıya entegre etmek içindir.
Atatürk Devrimleri[1]
Atatürk Devrimleri ya da Atatürk İnkılâpları, "Kemalist Devrim, Türk Devrimi, Atatürk Reformları, Türkiye Cumhuriyeti Devrimi "olarak da anılmaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal Atatürk tarafından öncülük edilen, TBMM'nin açılmasından sonra 1922'de saltanatın kaldırılması ile 1937'de laikliğin anayasaya girmesine kadar devam eden ve sonucunda teokratik ve çok uluslu Osmanlı Devleti'nin; laik, demokratik ulus devlet Türkiye'ye dönüşmesiyle sonuçlanan devrimlerin tümüdür.
Bu devrimler; toplumsal, kültürel, yasal ve iktisadi bir dizi düzenlemelerdir. Tarihsel bir süreç olarak, Osmanlı Devleti'nde 1839 yılında başlayıp 1876'da I. Meşrutiyet'in ilanı ile son bulan Tanzimat Dönemi'ndeki yenilik ve modernleşme hareketlerinin devamıdır. Birçok devrimin gereği ve hazırlığı Osmanlı idaresi zamanında yapılmış ve bunlar M.K. Atatürk tarafından gerçekleştirilmiştir.
Atatürk'e göre bu devrimlerin amacı; Türk Milletinin son asırlarda geri kalmasına neden olan bütün kurumları kaldırarak yerine; milletin karakterine, şartlara ve çağın gereklerine uygun ve ilerlemeyi sağlayacak yeni kurumlar kurmak ve Türkiye'yi çağdaş medeniyetler seviyesine çıkartmaktır. Atatürk'ün yaptığı devrimlerle bugünkü çağdaş Türk toplum düzeni oluştu.
ATATÜRK'ÜN DEVRİMLERİ
Devrim-Türü-Tarihi
Ankara'nın Başkent Olması-siyasî-1923-10-13
Atatürk'ün Teşvikiyle Çok Partili Rejime Geçiş Denemesi-siyasî-1930-08-12
Aşar (Öşür) Vergisinin Kaldırılması-ekonomi-1925-02-17
Cumhuriyetin İlanı-siyasî-1923-10-29
Dil Devrimi'nin başlaması-eğitim-1932-07-12
Güzel Sanatlarda Yenilikler-eğitim-1928
Halifeliğin Kaldırılması-siyasî-1924-03-03
Harf Devrimi'ne ilişkin kanunun kabulü-eğitim-1928-11-01
I. ve II. Kalkınma Plânları-ekonomi-1933
İzmir İktisat Kongresi-ekonomi-1923-02-17
Kabotaj Kanunu-ekonomi-1926-07-01
Kadınlara Siyasi Hakların Verilmesi-siyasî-1930-04-03
Laikliğin Anayasaya Girmesi-siyasî-1937-02-05
Lâkap ve Unvanların Kaldırılması-toplumsal-1934-11-26
Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun-eğitim-1926
Mecellenin Kaldırılması-hukuk-1926
Medreselerin Kapatılması-eğitim-1924
Millet Mektepleri'nin Açılması-eğitim-1929-01-01
Takvimin, Saatin, Rakamların, ölçülerin Kabulü-toplumsal-1925-12-26
Saltanatın Kaldırılması-siyasî-1922-11-01
Sanayi Teşvik Kanunu-ekonomi-1927-05-28
Soyadı Kanunu-toplumsal-1934-06-21
Tarım Kredi Kooperatifleri'nin Kurulması-ekonomi-1925
Tekke ve Zaviyelerin kapatılması-toplumsal-1925-11-30
Ticaret ve Sanayi Odalarının Kurulması-ekonomi-1935
Toprak Reformu-ekonomi-1929
Türk Ceza Kanunu-hukuk-1926
Türk Kanunu Medenisi-hukuk-1926-10-04
Türk Tarih ve Dil Kurumlarının Kurulması-eğitim-1931-04-12
Yeni Anayasanın Kabulü-hukuk-1924-04-20
Yüksek Ziraat Enstitüsü'nün Kurulması-ekonomi-1933
Çiftçinin Özendirilmesi-ekonomi-1925
Örnek Çiftliklerin Kurulması-ekonomi-1925-05-05
Öğretimin Birleştirilmesi-eğitim-1924-03-03
Üniversite Reformu-eğitim-1933
Üniversite Öğreniminin Düzenlenmesi-eğitim-1933-05-31
Şapka ve Kıyafet Devrimi (Şapka Kanunu)-toplumsal-1925-11-25
Şer'iyye Mahkemelerinin Kapatılması-hukuk-1924-04-08
Mustafa Kemal Paşa; bu inkılâpların hepsini kurduğu, Genel Başkanı olduğu Cumhuriyet Halk Patisi üzerinden gerçekleştirdi. Tek Adamın Tek Partisi vardı. Başka Partilerin kurulmasına da izin verdi. Fakat kısa zamanda gayrı memnun olanlar bir taşkın gibi bu partilerde toplandılar ve idare bundan ürktü, hemen kapatıldılar.
İnkılâp Ocağı olmak bakımından CHP'nin kısa tarihçesi ile etkin iki muhalefet partileri hakkında özet bilgiler verildi. Ayrıca bu dönemdeki diğer partilere ilişkin bir liste sunuldu.
Atatürk Devrimleri Partisi: Halk Fırkası- 9.9.1923
-10.10.1924 adını Cumhuriyet Halk Fırkası olarak değiştirdi.
- 9.5.1935 adını Cumhuriyet Halk Partisi(CHP) olarak değiştirdi.
- 16.10.1981 tarihinde 2533 Sayılı Yasa ile kapatıldı.
-Genel Başkan: Gazi Mustafa Kemal Paşa
-2. Genel Başkan: İsmet Paşa
-Genel Sekreter: Recep (Peker)
-Üyeler: Sabit (Sağıroğlu), Celal (Bayar), Cemil (Uybadın), Refik (Saydam), Saffet (Arıkan), Münir Hüsrev (Göle), Kazım Hüsnü, Zülfü (Tigrel).
-19.6.1992 tarihinde 3820 Sayılı Yasa ile yeniden açıldı.
-18.2.1995’de SHP, CHP’ye katıldı.
-Genel Başkanları: Mustafa Kemal Atatürk (1923-1938), İsmet İnönü (1938-1972), Bülent Ecevit (1972-1983), Deniz Baykal CHP Genel Başkanı (1992-1995), Hikmet Çetin (14 Şubat 1995 - 9 Eylül 1995), Deniz Baykal (Eylül 1995 Kurultayı’ndan, Genel Başkanlıktan ayrılma tarihine kadar), Altan Öymen (22-23 Mayıs 1999 CHP olağanüstü Kurultayı - 30 Eylül 2000 tarihinde yapılan Olağanüstü Kurultay arasındaki dönem)
-Deniz Baykal 30 Eylül 2000 Olağanüstü Kurultay’da CHP Genel Başkanlığına seçildi.
-20.12.1989- 24.9.1991. Anayasa Mahkemesi’nce kapatıldı. (Resmi Gazete No:21208, 24 Nisan 1992).
- CHP: Bugün TBMM'de 134 Milletvekili ile temsil edilmektedir.
-Cumhuriyet Halk Fırkası
Mustafa Kemal, Kurtuluş Savaşı döneminde “Anadolu ve Rumeli Müdafaayı Hukuk” grubunu kurdu. Bağımsızlığın kazanılmasıyla görevini tamamlayan bu grup daha sonra Atatürk'ün emriyle Halk fırkası adını aldı. Böylece cumhuriyet tarihinin ilk siyasi partisi kurulmuş oldu. Partinin başkanı M. Kemal oldu. Partinin programı, M. Kemal’in yapmayı planladığı yenilikleri kapsıyordu. 1950 yılına kadar sürekli iktidarda kalmıştır.
Özellikleri:
TC’nin ilk siyasi partisidir.
Mecliste oluşturulan Müdafaa-i Hukuk grubunun partileşmiş durumudur.
Tüm ulusun partisidir.
Cumhuriyet devrimleri bu parti ile gerçekleştirilmiş ve yerleştirilmiştir.
Programı: 6 ilke çerçevesinde oluşmuştur: 1927'de Cumhuriyetçilik, Halkçılık, Milliyetçilik ve Laiklik olarak tanımlanan dört ilkeye, tarihindeki üçüncü parti kurultayında (10-18 Mayıs 1931) Devletçilik ve İnkılâpçılık ilkeleri eklenerek "altı ok" kavramı benimsenmiştir. Şubat 1937'de yapılan bir anayasa değişikliğiyle altı ok ilkesi Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında da yer almıştır.