Rusya'nın en sadık müttefiki: Kış şartları

Kafkasları fethedip egemen olmak dünya siyasi tarihinin en önemli amaçlarından biri olmuştur. Kafkaslar ve bu günün Rusya coğrafyasına egemen olmadan, Avrupa ve Asya’ya egemen olmak hayaldi. Bu amaçla imparatorluklar için Kafkasya ve Rusya’ya egemen olmak kaçınılmaz bir gereklilik olmuştur.

Bu güne kadar Rusya topraklarına hemen hemen Avrupa ve Asya’da kurulmuş bütün emperyal devletler saldırı düzenlemişlerdir.

Rus Milliyetçiliği ve savunmasının yanı sıra bu saldırılarda Rusya’yı koruyan en büyük güç daima kış şartları olmuştur.

Rusya ve Kafkasya Tarihi, Kış Şartlarının yok ettiği orduların trajik öyküleri ile doludur. Burada örnek olarak sadece hazin olan 3 öyküden söz edeceğim.

İRADE TESLİM OLMAYINCA ZAFER YOK

Napolyon Bonapart’ın Moskova İstilası: 1812 yılında gerçekleşen yürüyüş ile Napolyon, Moskova’ya doğru geliyordu. Ağustos Ayı’nda başkomutanlığa atanan Mihail Kutuzov, Napolyon Komutasındaki Fransız Ordusu’nu Borodino’da karşıladı. Moskova’ya 110 Km uzaklıktaki olan Bododino’da tam bir insan kıyımı yaşandı ve kısa süren savaşta 80.000’dan fazla insan öldü. Bunlardan 30 Bini Fransız, 50.000’i Rus askeri idi. Ruslar yenilmişti; ama teslim olmamışlar geri çekilmişlerdi.

Napolyon muzaffer bir komutan olarak Moskova’ya girdi. Ortada teslim olacak bir Rus yoktu. Ruslar, Moskova’yı boşaltmışlardı. Şehri terk ederken, dıda depoları ve önemli binaları da yakmışlardı. Napolyon, kendisi ile görüşme masasına oturacak, Çar’ı beklemeye başladı. Ama ne gelen vardı ne de giden. 14 Eylül’den itibaren bu bekleyiş 40 gün sürdü. ( Çok kaba bir anlatınla zafer, Napolyon’un elinde patlamıştı) Kış koşulları başladı. Rusya’nın en güçlü ve gizli ordusu olan “soğuk” kendini göstermeye başlamıştı. Napolyon, çakılıp kalmıştı. Yenilmiş ama İradesini teslim etmeyen bir düşmanla karşı karşıya idi. Ne ilerleyebiliy ne de geriye çekilebiliyordu. Kuzutov, bu süre içerisinde güneye çekilmiş hem yenilgiden doğan aksaklıkları gideriyor hem de soğuğun belini kırdığı Fransız Askerlerini dönüş yolunda bekliyordu.

Moskova’ya Çar’ın heyeti yerine “soğuk” gelince Napolyon geri dönme kararı aldı ve dönüş yolunda ordusu, Kutuzov’un komutasındaki Rus askerleri tarafından yok edildi.

DÜŞMAN NEREDE?

Hitler’in Moskova Seferi: Hitler, Avrupa ve Kuzey Afrika’yı kasıp kavururken, Rusya ile müttefiklik anlaşması imzalamıştı. Kaba anlatımla, istilalar ile önce güçlenip sonra Rusya’nın işini bitirecekti. Stalin olayların farkındaydı kendisi de bir takım hazırlıklar yapmaktaydı. 1941 yılında 2. Paylaşım Savaşı’nın sonuçları  Almanya ile Rusya’yı karşı karşıya getirdi. Konuyu uzatmadan söylemek istiyorum, Hitler’de aynı Napolyon gibi Moskova’da tuzağa düştü. Burada tek fark, Rus halkı ve askeri Nazilere karşı, insanlık tarihinin en muhteşem direnişlerinden birini gösteriyordu. Gerçekten Rus halkı ve askeri öle öle bitmesi. Hitler’e verilen istihbarat şuydu: “halk Stalin’den o denli bezmişti ki, eğer Naziler saldırırsa, Rus Halkı Stalin’e karşı ayaklanırdı…” İstihbaratçıların unuttukları 2 şey vardı. Rus Halkı milliyetçi idi ülkesinin istila edilmesine karşıydı. 2. Neden ise, Nazilerin SS Subaylarını gören Ruslar, Stalin’i daha masum gördüler.

Naziler, kendilerine direnen Rus Halkı ve askerlerini öldüre öldüre Moskova’ya girdiler. (Bazı tarihçilere göre Ruslar 1 Milyondan fazla kayıp verdiler) Ama Moskova’da yine iradesini teslim edecek bir düşman yoktu. Geriye dönüş yolunda Rusya’nın “Kış şartları Ordusu” Nazileri yok etti.

SAVAŞTA ÖLÜM KAYIP İNSAN SAYIDIR

…Ve Sarıkamış: 1877-1878 tarihler arasında yapılan ve kamuoyunun 93. Harbi olarak bilinen savaşta Osmanlılar hem Batum’u savaş tazminatı olarak Ruslara vermişti. Ayrıca Kars, Ardahan ve Artvin de Berlin Antlaşması ile Rusya'ya bırakılmıştı. 1914 yılında dönemin Başkomutan Vekili olan Enver Paşa, daha önce yitirilen bu yurt topraklarını geri almak ve kırılan Osmanlı Onuru’nu tamir etmek amacıyla 19 Aralık tarihinde "Sarıkamış Harekâtı" planlarını kurmaylarına sundu. Yürüyüş, Rusya’nın Tanrısal Müttefiki olan Kış Soğuğu’nun ortası olan 22 Aralık 1914’te başladı. Seçilen tarih itibarı ile trajik son başlamış oldu. Artık böyle durumlarda kişiler önemsizleşir, basit istatistiki rakamlara dönüşür. Hala kayıplar konusunda çelişkili ifadeler vardır.

Savaşlarda ölüm yok, kayıp vardır; insan yok sayı vardır.

Bu ansiklopedik bilgilerden sonra:

OSMANLI - RUS SAVAŞLARI

KİM? KİM İÇİN? NEDEN ÖLDÜ?  

Osmanlılar ile Ruslar ilk kez, Sokollu Mehmet Paşa’nın Volga le Don Irmaklarını birleştirme amacı taşıyan Kanal projesi ile karşılaşmışlardır. Ve Osmanlıların yenilgisi ile sonuçlanmıştır.

1568-1570 Osmanlı-Rus Savaşı (Astrahan Seferi) (Rus Zaferi): Don ve Volga Irmaklarını birleştirecek kanalın kazısı için 30.000 işçi görevlendirildi. Kırım Hanlığı destek vermekteydi. Soğukların başlaması ve Kırım Hanı’nın özerkliğinden şüpheye düşmesiyle kazı ve işgal gevşedi. Rus çarı Korkunç İvan 20.000 Asker ile Astrahan’ı geri aldı. Osmanlı’yı yendi.

Moskova Yangını (1571) (Kırım Hanlığı Zaferi): Ruslar, Livonya Savaşı’na gitmişler ve Moskova’yı 6.000 asker korumasız bırakmışlardı. Bunu fırsat bilen Kırım Hanı, Moskova’ya saldırıp yangın çıkarır. Şehri talan ve yerle bir eder. Kalan binaları da yangın yok eder. Ruslar geri döndüklerinde barış anlaşması imzalarlar ancak 1 yıl sobra Melodi savaşı ile Kırım Hanlığını yerle bir ederler.

Molodi Savaşı (1572) (Rus Zaferi)

1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı (Osmanlı Zaferi): Klasik anlatımla Rusların güneydeki sıcak denizlere inme amacıyla Ukrayna’da bulunan Kazak Topraklarına göz dikmesi savaşın nedeni idi. Merzifonlu Kara Mustafa paşa Komutası’ndaki Osmanlı Ordusu savaşı kazandı.

1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı (Rus Zaferi): Osmanlı Zaferi’nden 5 yıl sonra… II. Viyana Kuşatması’nın ardından Rusya önderliğinde oluşturulan ittifak orduları ile Osmanlılar savaşmak zorunda kalmışlardır. Bu savaş ilk kez, Rusya Donanmasının başarısını gösterdi. Osmanlı Devleti Azak kalesi’ni Ruslara bırakmak zorunda kaldı. Önemli bir toprak ve stratejik bölge kaybıdır.

1710-1711 Osmanlı-Rus Savaşı (Prut Savaşı) (Osmanlı Zaferi): Azak Kalesi’nin kaybından 10 yıl sonra…  Rus çarı I. Petro , Osmanlılar içinde yaşayan Ortodoks halkları, Osmanlı Devleti aleyhine kışkırtmakta idi. Ayrıca Eflak ve Boğdan Beyliklerini de Osmanlı’dan koparmaya çalışıyordu. Bu arada, Rusya ile savaşan İsveç Kralı yenilip Osmanlılara sığınınca savaş kaçınılmaz oldu. Ruslar yenildiler. Osmanlı sadrazamı baltacı Mehmet Paşa idi. Ytarihe baltacı Mehmet paşa ile Rus Çariçesi Katerina arsında olduğu iddia edilen görüşmeler bu savaşın sonucu başlamıştır. Ruslar yenildiler ama kayıpları fazla olmadı.

Bu savaşlardan sonra Osmanlılar ile Ruslar aşağıda belirtilen tarihlerde karşı karşıya gelmişlerdir:

1735-1739 Osmanlı-Rus-Avusturya Savaşı (Osmanlı Zaferi): Bu savaşta Avusturya ile Rusya müttefikti. Türkler Rusya’ya karşı üstünlük sağlayamamış ancak Avusturya’yı ezip geçmiştir. Avusturya’nın barış istemesi sonucu Osmanlı’nın zaferi gerçekleşmiştir.

1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı (Rus Zaferi):

1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı (Rus Zaferi):

1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı (Ruslar Eflak ve Boğdan'dan çekildi.):

1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı (Rus Zaferi):

1853-1856 Osmanlı-Rus Savaşı (Kırım Savaşı) (Osmanlı ve Müttefikler Zaferi):

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) (Rus Zaferi):

1914-1917 Osmanlı-Rus Savaşı (Kafkasya Cephesi):        

SAVAŞLARI CUMHURİYET BİTİRDİ

Genel anlamda şöyle bir sonuç çıkarabiliriz: Osmanlı İmparatorluğu,  13 kez, Rusya ile savaş konumuna gelmiş ve sadece 1 kez ciddi boyutta zafer kazanmıştır. Cumhuriyet Rejiminin kurulması ile birlikte  dış politikadaki anlayışını “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesi ile kurmuş olan Türkiye, Rusya ile savaşmamıştır.

ÜLKEM İÇİN ÖLME ÖZGÜRLÜĞÜ

Bu sonuç, Rusya ne yaparsa yapsın biz onunla savaşmayalım anlamında söylenmemiştir. Her ülke gerektiğinde kendi savaşını yapar. Ancak bugünlerde bazıları savaş istemektedir. Anlaşılmalı ki bu savaş bizim savaşımız değildir. Türkiye’nin savaşı değildir.

İsrailli denize ulaşsın diye çocuklarımın ölmesini reddediyorum.

ABD’li daha çok petrol geliri elde etsin, İngiliz Kazansın diye çocuklarımın ölmesini reddediyorum.

Hırsızlıklar görülmesin, gündem değişsin, teröristler desteklensin, coğrafya kan gölüne dönsün, bazıları zengin olsun diye çocuklarımın ölmesini kesinlikle reddediyorum.

Başkaları için ölmeyi reddediyorum;

Ülkem için ölme özgürlüğümün elinden alınmasına şiddetle karşıyım. 

Senin değer verdiğin zenginliğin için benim değersiz gördüğün canımı vermeyi reddediyorum.

Ne İsrail ve ABD için ne birilerinin çocukları zengin olsun diye ne de Rusya için ölmeyi reddediyorum.

“Vatan tehlikeye düşmedikçe savaş bir cinayettir…”

Yarın: Rusya’yı fetheden tek güç: Harf Devrimi