Sınav Kaygısıyla Baş etmede Kimler Yardımcı Olabilir?

Aile üyeleri, yakın arkadaşlar, uzman kişiler: Psikologlar, rehber öğretmenler vb.
Yaşadığınız sorunları yaşayan kişiler

Anne babalara

Anne-Babaların Sınav Kaygısını Tetiklediği Durumlar

• Sizin çocuğunuzdan yüksek ve sürekli başarı beklentiniz, çocuğun hatalarını düzeltmek “sen” dilini kullanarak olumsuz eleştirileriniz, yargılama ve suçlamalarınız, çocuğunuzun kendisine olan güvenini azaltır. Çocuğunuz sizin suçlamalarınızı, kullandığınız olumsuz sıfatları ve başarısızlıkları içselleştirip, kabullenir, kendini her konuda öyle görmeye başlar.

• Çocuğunuzdan beklentinizin olmaması elbette mümkün değildir. Ancak beklentilerinize sınır koymanız faydalı olacaktır. Ondan neyi ne kadar isteyeceğinizi onun bireysel yeteneklerini ve farklılıklarını göz önünde bulundurarak gerçekçi bir şekilde belirlemeniz gerekmektedir. Bu çocuğunuzun yapabileceğinden fazlasını bekleyerek onu yoğun kaygıya itmenize engel olur.

• Yoğun kaygı yaşayan çocukların anne babalarının da çok kaygılı olduğu sık gözlenen bir durumdur. Bu yüzden öncelikle anne baba olarak kendinizi rahatlatın ki çocuğunuzda rahat davranmayı öğrensin, sizi model alabilsin. Gerekirse bir uzmandan bu konuda destek almanız faydalı olacaktır.

• Sizi ve çocuğunuzu en çok kaygılandıran durum konuların nasıl yetiştirileceği, eksiklerin nasıl tamamlanacağı, nelere öncelik verileceği, yapılan çalışmaların yeterli olup olmayacağı, deneme sınavlarında gösterilen performansın ne olacağı, sınav öncesi tercih ve başvuru bilgilerinde yetersizlik, yanlış yapma endişesi, sınav anında olumsuz bir durum yaşama (hastalık vb.) korkusu vb. sorular sonucunda oluşan "belirsizlik" duygusudur. Bu tür belirsizlikleri sürekli hale getirip çocuğunuzun normal çalışma ritminin bozulmasına neden olmayın, sınava yönelik kaygılarınızı çocuğunuza yansıtmayın, sizin çözümleyebileceğiniz durumları ona hissettirmeden çözümlemeye çalışın.

• Çocuğunuzun elde ettiği ya da elde edemediği başarıyı tüm geleceğini belirleyecek, tek etmen olarak görüp bunu ona hissettirmeyin.

• Sınavın sizin tarafınızdan çocuğun bir kişilik ölçümü olarak görülmesi, başkaları ile kıyaslama, sınavda yeterli başarı elde edilmezse "başkaları ne düşünür?", "ya rezil olursak?" vb. anlamlar yüklenmesi kaygıyı yaratır. Bu çocuğunuzun kişilik değerlendirmesi değildir, başkalarının ne düşündüğü de önemli değildir.

• Anne baba olarak mükemmeliyetçi, rekabetçi kişilik yapınız çocuğunuzdaki kaygıyı arttırır.
Çocuğunuzun Sınav Kaygısı Yaşayıp Yaşamadığını Nasıl Anlarsınız?

Çocuğunuzun başarısında nedenini bilmediğiniz belirgin bir düşüş var ise,
Ders çalışmayı sürekli erteliyor, sınav ve hazırlığı hakkında konuşmayı reddediyor ise,
Bu konuda soru sorulmasından rahatsız oluyor ise,
Dikkati çok dağınık, ders çalışmaya odaklanamıyorsa,
Fiziksel şikâyetlerinde dikkat çeken bir artış gözlüyor iseniz (karın ağrısı, mide bulantısı, terleme, uyku düzensizliği, iştahsızlık ya da tersine aşırı yeme, genel mutsuz bir ruh hali vb.),
Çok çalıştığı zamanlarda bile sınav performansında ve deneme sınavlarında belirgin bir performans yüksekliği görmüyor iseniz,
Çocuğunuzu gözlemleyip, kendisine ve öğretmenlerine sorarak araştırabilirsiniz,
Çocuğunuz sınav kaygısı taşıyor olabilir. Öğretmenleri ile ve ilgili uzmanlara danışıp çözüm üretmek faydalı olacaktır.
Anne Babaların Göstermesi Gereken Uygun Tutumlar

• ANNE BABA OLARAK OLUMSUZ DÜŞÜNCELERİNİZİ OLUMLUYA ÇEVİRİN

Sınav öncesi, sınav anı ve sonrasına yönelik gerçekleşebilecek olumsuzluklara odaklanmayın. Her şeyin normal olacağını bazı tersliklerin herkesin hayatında gerçekleşebileceği kadar gerçekleşme şansı olduğunu düşünün, ve sınav sonucunun olumsuz olmasının telafisi mümkün olmayan bir terslik olduğu düşüncesini terk edin.

• DESTEKLEYİCİ OLUN
Bu zor dönemde çocuğunuzu her zaman destekleyin,ilgi gösterin,

• GERÇEKÇİ OLUN
Çocuğunuzdan beklentiniz gerçekçi olsun.Onun bireysel yeteneklerini ve farklılıklarını iyi tanıyın, neyi başarıp neyi başaramayacağını doğru değerlendirin. Yapamayacaklarını söyleyip yargılamak yerine yapabilecekleri konusunda çocuğunuzu CESARETLENDİRİN.

• OLUMLU OLUN
Sizin sınava ilişkin olumsuz düşünceleriniz onu kaygılandırır, ona olan güveniniz onun özgüvenini artıracaktır.

• KIYASLAMA YAPMAYIN
Çocuklarınızı hiçbir zaman başkaları ile kıyaslamayınız. Çocuğunuzun tek, diğerlerinden farklı bir kişiliğe ve kapasiteye sahip ve kendi istekleri olduğunu düşünün. O başkalarının yaptığını yapamayabilir, ancak sizin çocuğunuzun da başkalarının başaramadığı bir şeyleri yapabileceğini aklınıza getirin. Bu nedenle çocuklarınızı kendi istekleriniz doğrultusunda zorlamayınız. Sizi tatmin edecek bir başarının onu mutlu edeceğinden emin olmadan hareket etmeyin.

SUÇLAMAYIN / CEZALANDIRMAYIN SÜREKLİ OLUMSUZ ELEŞTİRİ YAPMAYIN, OLUMLU ELEŞTİRİ HER ZAMAN ÇOCUĞUNUZUN GÜVENİNİ ARTIRIR “SEN DİLİ “YERİNE “BEN DİLİ” Nİ KULLANIN
• “Sen zaten böylesin, bu sonuç normal ” gibi bir sen dili yerine “Bu sonucun nedenini anlayamıyorum, bunu paylaşabiliriz” gibi kendinizi de olaya ortak eden ve paylaşan bir cümle daima onun her türlü sorununu sizinle paylaşma konusunda cesaretlendirir.

• MOTİVE EDİCİ OLUN
Aile olarak çocuğunuzun başarısını arttırmak yolunda yaptığınız davranışlar ve gösterdiğiniz tutumlar amacınız dışında gelişebilir, yani başarısını arttırmak yerine motivasyonunu düşürebilir.

• SORUMLULUK VERİN
Sınavın sorumluluğunu çocuğunuza bırakın. Çocuğunuzun sorumluluklarını üstlenmeyin, sorumluluklarını yerine getirirken sadece destek olun.

• TAKDİR EDİN VE GÜVENİN
Çocuğunuzun olumlu davranışlarını takdir edin, uygun olan her ortamda başarılarını ön plana çıkartın. 
Anne babasının kendine güvendiğini ve onu takdir ettiğini gören çocuğun kendine olan saygısı ve güveni de artacaktır
• UYGUN MODEL OLUN
“Kaygı bulaşıcı bir duygudur” Anne babalar çocuklarının en yakınında model aldığı ilk kişilerdir. Anne babaların tüm davranışları onlar için model olabilir. O nedenle doğru model olmak için anne baba olarak çaba gösterin. Çocuk duyduğunu değil gördüğünü öğrenir ve uygular. Eğer siz kaygılı olursanız çocuğunuzun da kaygılı olması ihtimali çok yüksektir.

• KOŞULSUZ SEVGİ
Ona olan sevginizin karşılığında bir şey beklemediğinizi, onu her şartta sevdiğinizi belli edin, desteklediğinizi davranışlarınızla ve sözlerinizle ona iletin.

   ÖĞRENCİLERE ÖNEMLİ UYARILAR:
 
·     MALZEMELERİ UNUTMAYIN: Yanınızda nüfus cüzdanı, yumuşak kurşun kalemler, kalemtıraş ve silgi olduğundan emin olun.
·     RUTİNİNİZİ BOZMAYIN: Sınav saatinden ortalama 45 dakika önce okulunuzda olun. Okula her zaman servisle geliyorsanız, düzeninizi devam ettirin. Ailelerinizin desteğine ihtiyaç duyuyorsanız, bunu ailenizle konuşun. Önerimiz; sınavdan önceki mevcut rutini bozmayın.
·    SÜRENİN TAMAMINI KULLANIN: Sınav esnasında her bir ders için 20 soru, 40 dakika süre veriliyor. Size verilen sınav süresini sonuna kadar kullanın. Unutmayın; erken bitirenlere ekstra puan verilmiyor!
·     MOLALARDA SORULARI KONUŞMAYIN: Sınav aralarında verilen otuz dakikalık molalarda ve birinci günün sonunda sınava ilişkin değerlendirmeler yapmayın. Molalarda hiçbir arkadaşınıza “X sorusunu ne işaretledin?” diye sormayın. Unutmayın, bir sonraki dersin sınavını olumsuz etkileyebilir. Ailenizle de sınav günü çıkışı ve birinci günün akşamı sınav değerlendirmesi yapmayın.
·     TAKILDIĞINIZ SORUYU GEÇİN: Sınav anında sorularda takılma vb. yaşadığınızda bunun geçici olduğunu bilin. Gerekirse takıldığınız soruya bir işaret koyarak, sınava devam edin.
·     NEFES ALIN ÜÇE KADAR SAYIN: Sınavda heyecanlandığınızı hissettiğinizde, mevcut oturma pozisyonunuzu değiştirin, omuzlarınızı dikleştirin, arkanıza yaslanın. Aralarda nefes alın, içinizden üçe kadar sayın ve bırakın. Bu nefes egzersizleri; kaslarınızı gevşetecek ve yorulduğunuzda gereken enerjiyi tekrar hissetmeniz için size yardımcı olacaktır.
·   SINIRLARINIZI KABUL EDİN: Elinizden gelenin en iyisini yapmaya çalıştığınızdan emin olun. Aynı zamanda sınırlarınızı kabul edip, sınav olgusunu gerçekçi bir şekilde değerlendirmeye çalışın. Önemli olan; sınava hazırlandığınız bu dönemde çalışma sorumluluğunuzu üstlenmeniz ve sürece sahip çıkmanızdır.

  .   KİTAPÇIKLARINIZI KONTROL EDİN: Size dağıtılan kitapçıkları kontrol edin eksik sayfalar varsa görevlilerden yardım isteyin. T.C. numaranızı, adınızı soyadınızı, kitapçık kodunu kodlamayı unutmayın. 

 “Sevgili öğrenciler emek vermeden yemeğin tadı olmaz. Hepinize başarılar diliyorum.”

  “Bütün ümidim gençliktedir.” Mustafa Kemal ATATÜRK