Soğuk duvarların sıcak yüreği: Ali Yeldan

“Kuvvete dayanmayan adalet aciz, adalete dayanmayan kuvvet zalimdir.”

Blaise Pascal

Çukurova Üniversitesi Ramazanoğlu Konağı Kültür Merkezi’nde bu hafta (19 Aralık 2015) Adana Cumhuriyet Başsavcısı Sayın Ali Yeldan “Adana Adliyesinin Dünü-Bugünü-Yarını” konulu konferans verdi.

Adliyenin yüzü asık duvarları soğuktur. Varlığı, çoğu defa güven veren adliye duvarlarının maalesef tarihimizdeki karnesi pek iç açıcı değildir. Yasaların adaleti benim tartışacağım bir konu değildir. Ancak yaşamım boyu edindiğim deneyim şudur: Adaleti, kendimize layık görmekteyiz; başkalarına verilmesinde pek hassas değiliz. Bize verilmediği zaman adaletin farkına varmaktayız. Adalet, aldığımız bir soluk gibidir; varlığını değil, yokluğunu hissederiz. Devletleri ayakta tutan en önemli olgulardan biri “adalet”tir dersem, abarttığımı düşünmeyin. Cumhurbaşkanı forsumuzda 16 yıldız vardır. (Genel kanı her yıldız bir Türk Devleti’ni sembolize etmektedir) Peki, bu 15 devlete ne oldu? Okuyucularım bilir, bu konuda çalışmalarımı buradan sizinle sık sık paylaşıyorum. Hemen hemen aynı coğrafya üzerinde kurulmuş bu Türk Devletleri’nde, yerüstü ve yeraltı doğal kaynaklar, hava, su, dağ, taş, ova aynı… Değişen devletin adıdır… Onu değiştiren koşullar ise adalet anlayışının bozulmasıyla başlamıştır. İster devlet, ister şirket, kurum, dernek, aile her neyse, adalet anlayışını kaybeden yıkılmıştır. İşlevini kaybetmiştir.

ADALET SATIRLARDA DEĞİL VİCDANLARDADIR

Adalet, o koca koca kalın kanun kitaplarının içinde satır aralarında gizli değildir; adalet önce vicdanlarda, zihinlerde ve anlayışlardadır… Çünkü o kanunları yapan da vicdan, zihniyet ve anlayıştır.

Adana Cumhuriyet Başsavcısı Sayın Ali Yeldan’ı dinlerken, sadece bir Başsavcıyı değil, insan kazanmaya çalışan bir anlayışı da dinlemiş oldum.

Yaşamının merkezine insanı koyan, işlediği suçun karşısında cezasını çekerken bile adalete ihtiyacı olduğunu savunan ve insanın her durumda topluma yeniden kazandırılması gereken saygın bir birey olduğuna inandığını gördüm.

Suçludur; cezasını çekmelidir; Ancak cezasını çekenin insan olduğunu düşünmek de adaletin görevidir. Bu anlayışı gördüm.

Sayın Gözde Ramazanoğlu her zamanki zarifliği ile sunumunu yaptı ve Sayın Başsavcı’nın kısa özgeçmişini anlattı.

VİCDAN ŞUNU SORAR: ADALETLİ Mİ?

Sayın Yeldan, mütevazı, sakin ve kendinden emin bir şekilde konuklara anlatmaya başladı. Bu tarihi mekanda seçkin konuklara hitap etmenin ayrıcalığından ve Adana’nın güzelliklerinden söz etti. Kendi konusuna da Mahatma Gandhi’nin bir sözü ile başladı: “Haksızlığa sapıp bütün insanların senin peşinden gelmeleri yerine, adaletli davranıp tek başına kalman iyidir.” Ardından Blaise Pascal’ın “Kuvvete dayanmayan adalet aciz, adalete dayanmayan kuvvet zalimdir” görüşünü paylaştı. Ve sosyolojik bir saptamanın altını çizdi; “Korkak şu soruyu sorar; Güvenli mi? Menfaat şu soruyu sorar; Faydalı mı? Kibir şu soruyu sorar; Popüler mi? Ama vicdan şu soruyu sorar: Adaletli mi?”

Sözü Adana Başsavcımız Sayın Ali Yeldan’a bırakıyorum:

Adana Adliyesi, gelecekte yargı camiası ve vatandaşlarımızın beklentilerine cevap verebilmek, etkin, hızlı, verimli ve güvenilir bir yargı sisteminin geliştirilmesi için HSYK ve Adalet Bakanlığı'nın Yargı Stratejisine uygun olarak kendisini ve birimlerini geleceğe hazırlamaktadır.

1)Türkiye'nin yarım yüzyılı aşkın bir süredir devam eden Avrupa Birliği süreci Cumhuriyetimizin en önemli demokratikleşme adımlarından biridir. Bu süreçte gerçekleştirilen her reform aynı zamanda daha güçlü ve daha demokratik bir Türkiye'nin inşasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

2)Adalet Bakanlığı tarafından 2009 yılında İlk Yargı Reformu Stratejisini hazırlamak üzere geniş katılımlı çalışmalar yürütülmüş ve hazırlanan Yargı Reformu Stratejisi Bakanlar Kuruluna sunulmasına müteakip uygulanmaya başlanılmıştır.

3) Adalet hizmetlerinin çağdaş, etkili ve verimli olarak sunulabilmesi için yeni adliye binaları yapımına devam edilmiştir.

4)Bölge Adliye Mahkemeleri halen 15, Bölge İdare Mahkemeleri ise 8 yerde kurulu bulunmaktadır.

5)2002 yılından itibaren hâkim, savcı ve yargı çalışanı sayısının uluslararası standartlara ulaştırılması yönünde çalışmalar yapılmıştır. Diğer yandın yalnızca sayısal yetersizliğin giderilmesi için değil eğitim çalışmalarının etkinliğinin artırılması için de büyük çaba sarf edilmiştir. Yargı alanında önemli bir kurumsal aktör olan Türkiye Adalet Akademisi'nin kapasitesi bu dönemde güçlendirilmiştir

6) İlk Plan döneminde Türk Borçlar Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Türk Ticaret Kanunu gibi temel kanunlar üzerindeki çalışmalar tamamlanmış ve kanunlar yürürlüğe girmiştir.

7)İlk Yargı Reformu Stratejisi döneminde askeri yargının görev alanı daraltılarak sivil kişilerin askeri mahkemelerde yargılanamayacağı düzenlemesi getirilmiş, ilk derece askeri mahkemelerde görev yapan subay üye uygulamasına son verilerek disiplin mahkemeleri yalnızca savaş zamanında görevli kılınmıştır.

8) Yine dönem içinde adalet hizmetlerinin etkinliğini artırmak, temel hak ve özgürlükleri güçlendirmek üzere altı yargı paketi kanunlaşmıştır.

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU HAKKI

9)Ülkemizde Son Yıllarda yapılan yargı reformunun en önemlilerinden biri de Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolunun getirilmesidir. Diğer bir yenilik ise uzun yargılama şikayetlerine ilişkin olarak Türkiye'de yeterli ve uygun tazmin sunan etkili bir iç hukuk yolunun ihdas edilmesidir    

İNSAN HAKLARI DAİRE BAŞKANLIĞI KURULMUŞTUR

10) Temel hak ve özgürlüklerin korunarak geliştirilmesi amacıyla Adalet Bakanlığı bünyesinde İnsan Hakları Daire Başkanlığı kurulmuştur. Daire Başkanlığı Kanunla kendine verilen görevlerin yanı sıra AHİM tarafından Türkiye hakkında verilen kararların tamamını, diğer ülkeler hakkında verilen kararların ise önemli olanlarını Türkçe ‘ye çevirmektedir.

HUKUKİ YARDIM PORTALLARI  

11)Plan dönem içinde adalete erişim alanında da önemli adımlar atılmıştır. Hukuk yargılamalarında adli yardım hizmetlerinin daha etkin yürütülmesi için başvuru yolları Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda değişiklik yapılarak kolaylaştırılmış, bilgiye erişim kapsamında www.hukukiyardım.gov.tr internet adresi üzerinden gerekli hukuki bilgilere tarafların ulaşımı sağlanmış ve UYAP vatandaş ve avukat portalı daha işlevsel hale getirilmiştir.

“HUKUK BİLGİSİ” DERS OLACAKTIR

12)Adalete erişim alanında önemli bir boşluğu dolduran diğer bir faaliyet ise koruyucu hukuk uygulamaları olmuştur. "Koruyucu Hukuk" Projesiyle temel hukuk bilgilerinin küçük yaşlardan itibaren okullarda öğretilmesi ile toplumsal bir hukuk kültürünün oluşturulması hedeflenmiştir.

13) Mağdur haklarının kurumsal düzeyde etkili bir şekilde takibi ile savunmasız grupların adalete erişiminde daha etkin ve proaktif bir çalışma düzeni oluşturulmuştur.

ÇOCUK İSTİSMARININ ÖNÜNE GEÇİLECEKTİR

14) Çocuk Koruma Kanunu ile Çocuk Hakları Sözleşmesinin temel ilkeleri güvence altına alınmıştır. Önümüzdeki dönemde çocukların “yüksek yararını” gözetmek ve onların “iyi olma hâlini ve esenliklerini destekleyici” stratejileri geliştirmek öncelikli alanımız olmaya devam edecektir. Bu kapsamda çocuğun yüksek yararı ilkesi doğrultusunda çocuk istismarının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

Sayın Yeldan, Adliye’nin Dünü-Bugünü ve Yarınını kısa, anlaşılır ve özlü ifadelerle açıklamaya devam etti. Bu konuya yarın da devam edeceğiz.

Katılım yoğundu. Adana Vali yardımcısı Şükrü Çakır, Adana Bölge İdare Mahkemeleri Başsavcısı Sabri Beytorun, Başsavcı Vekilleri Cumali Tülü, Ümit Şahiner, Musa Ünel, Adana İl Emniyet Müdürü Cengiz Zeybek, Dernekler İl Müdürü Recep Kurt, Kızılay Adana Şube başkanı Ramazan saygılı, Mustafa Zincirkıran’ın yanısıra çok sayıda konuk katıldı.

Ali yeldan ile sohbetimiz yarın da devam edecek…