Veliahtım Mehmet Ali Bilici'ydi

Turgut Özal hem devleti tanıyor, hem siyaseti hem de ekonomiyi biliyordu. Çok yönlü bir insandı ve matematik zekası vardı. Aynı orjinli üniversite mezunu olmamızın bir başka avantajı vardı. Örneğin Aytaç Durak 1984 yılında Anavatan Partisi’ne kayıtlı değildi. Ama Özal bu işin alt yapıdan anlayan, ticari piyasada başarılı olmuş, mühendis kökenli adamları arıyordu. Nitekim Adana’da Aytaç Durak tesadüf değildi. Kahramanmaraş’ta Hacı Ali Özal,  Mersin’de Okan Merzeci, Hatay’da Mahmut Aloğlu. Bu mühendislerin geçmişlerinde başarı vardı. O şehrin yerlisiydi. Halkın içinden gelen aile bütünlükleri vardı. Bunları atamayla tayin etti. Özal, 1978 yılında Adana’da Belediye Tiyatro Salonu’nda konferans vermişti. Ben o zaman müteahhit ve belediye meclis üyesi Aytaç Durak’tım. O ise müsteşardı. Çukurova’da tarımla sanayinin mukayesesini yaptı. Orda bende bir soru sordum ve tatmin edici cevap aldığımı hatırlıyorum. Ondan sonra Özal’ın takipçisi oldum. 12 Eylül hareketinin ardından ekonomi  ve parayla ilgili politikalarını yönlendiriyordu. Bunun ötesinde İTÜ’lü olmasının da bir özelliği vardı. Ben belediye başkanı olunca fevkalede rahat uyuştuk. Mesela il başkanlığı seçiminde, benim bir ihtilafım olmuştu.

SEÇİM MASRAFLARINI İL YÖNETİMİNDEN İSTEDİM

1984 yılında ilk belediye başkanı dönemimde, cepten para harcamıştım ve bir dilekçeye bağlayıp il yönetimine götürdüm. Otobüs kiralamıştım, salon tutmuştum, misafir ağırlamıştım, yemek masrafları olmuştu v.s. Cebimden harcanan para 374 bin liraydı. Bunun il yönetiminden verilmesini istedim. ‘Olurmu’ dediler. ‘Pastanın büyüğünü götürdün’ dediler. Halbuki benim pastayla pustayla işim yok. Ben kendi şirketimdeki işimi bıraktım. Ki kazanan bir adamdım. Vergi  sıralamasında iyi bir  yerim vardı. ‘Harcadığım parayı sizden istiyorum size seçimi kazandırdım. Daha ne istiyorsunuz.  Bu işin hamallığını üstleniyorum’ dedim.  Bu talep siyasette olmayan bir şeydi. Gülümseyerek karşıladılar  ama gereğini yapmadılar.  Siyasi ayrıcalığı belediye sokmam diye bir yazı asmıştım. Bu da yadırgandı ve partililerle arayı açmama neden oldu.  ANAP İl yönetimini biraz daha disipline etme ihtiyacı duydum. Bu nedenle Yumurtalık’tan Tufanbeyli’ye kadar partinin bütün kongrelerini gezdim,  divan başkanlığı yaptım. Kongrelerin hepsini kazandık. İl başkanını değiştirmek üzere Murat Yılmaz’ aday olarak deklere ettim. Allah rahmet eylesin. Altı buçuk yıl il başkanlığı yaptı ve benim belediyemden bir tek ihale istemedi.  Bu nezaketsizliği göstermedi. Devlete olan saygınlığını ihlal etmedi ve bende onu üzmemek için ona böyle bir teklifte bulunmadım.  Dar gelirli olarak geldi, dar gelirli olarak gitti.

EŞBAŞKANLIĞI İLK BEN TEKLİF ETTİM

1984 seçim konuşmaları içerisinde eşbaşkanlık lafını Türkiye’de ilk defa belki ben etmişimdir. O dönemde eski belediye başkanları içerisinde rahmetli  Ali Sepici vardı. Sepici bana mihmandarlık, ağabeylik yapıyordu. Seçimlerde bana yardımcı olmak istiyordu. Bende, ‘2 tane başkan olsa ne olur?’ Ali abi, sen siyaseti yaparsın bende belediyeciliği yaparım’ diyordum.  Çünkü, Ali abi Adana’daki herkesi ismen tanırdı.  Elit tabakaya hitap ettiği gibi, aynı anda gider kenar mahallelerde sünnet düğünlerine katılırdı. Halkın içindeydi, halk adamıydı. Vaktini hep bu işlerle geçiriyordu. Ben o dönemlerde belediyeciliği takip ettiğim için Ali Sepici’nin belediye işlerine hiç vakit ayırmadığını, yatırımlara yönlenmediğini,  lafla-sohbetle bu işleri geçirdiğini biliyordum. Bende bunlardan kurtulmak istiyordum.  O nedenle eşbaşkanlığa sıcak bakıyordum.  Ben müteahhit ve mühendisim. Alt yapıyla, şehrin mimarıyla uğraşacağım. Ama siyaseti de bir başkası yapsın istiyorum. Bana maalesef siyaset yaptırmak istiyorlardı. Siyaseti de değişik yollara girerek yaptığım için beş defa seçim kazandığıma göre,  siyasette de başarılı olmuşumdur. Halkın beş defa seçmesinin nedeni  hizmetlerimdir, siyasetim değildir. Kimse benim kara kaşıma kara gözüme, çocuğuna kirve olduğum için oy vermiş değildir. Adana’da bu gün 15 yıldır su kesilmemişse ve çeşmelerden soğuk su akıyorsa, evlere su basmıyorsa, kanalizasyon problemi yoksa,  bunlar 15 yıl evvel yapılan çalışmaların neticesidir. Artan nüfusa yeni yerleşim alanları açmakta benim seçilmeme neden olmuştur.”

YERİME MEHMET ALİ BİLİCİ’Yİ DÜŞÜNÜYORDUM

“Siyasette Mehmet Ali Bilici ile yollarımız hiç ayrılmadı. Ben ilk belediye başkanı olduğum günlerde o ilçe başkanıydı ve il yönetimdeydi. Daha sonra milletvekili oldu.  1999 seçimlerinde onun Seyhan Belediye Başkan adayı olmasını istedim. Ne yazık ki Mesut Yılmaz onu aday göstermedi.  Benden sonra gelecek birini yetiştirebilmem için onun belediye başkan adayı olmasını istiyordum.  Eğer başkan olsaydı 2004’de ben aday olmaz ve onu desteklerdim. Büyükşehir Belediye Başkanı o olurdu  İkinci bir adam yetiştiremeyince  2004’de aday oldum.  2009’da bir daha oldum.  Neredeyse Allah korusun 2014’de yine olacaktım.  Bilici ile aramız iyi ve bir problem yok.  AK Parti yöneticileri 2009 seçimlerinde akıllı davrandılar. Favori olduğumu biliyorlardı. Önümü kesmeleri için Bilici’yi aday gösterdiler. Çünkü ikimiz de aynı kulvardan geliyorduk. Evlerimiz karşılıklıydı. Aynı kültür, aynı ekonomik düzeye sahip insanlardık. Kafa yapılarımız ve değer ölçülerimiz benzerdi. ‘Bilici’yi aday yaparsak kendi tabanını keseriz. Parti tabanıyla da seçimi kazanırız’ hesabı yapmışlardı. Doğru bir hesaptı. En güçlü adayı buldular o tarihte. Bunun yanı sıra, yetişecek adamı kimse fabrikadan çıkaramaz. Kimse beni yetiştirmedi. Ben kendi kendimi yetiştirdim. Siyasette kimseyi engellemedim. Daima dürüst, namuslu, vatanperver, kamu hakkını, yetim hakkını gözeten adamlarla çalıştım. Bunlardan biri de Mehmet Yaltır’dı. Becerili zeki, aklı başında bir arkadaşımız. O’nun da olmasını istedim ancak o da 1999’da Seyhan Belediye Başkanlığı’na seçilemedi. Şimdi düşünüyorum da iyi ki kaybetmiş seçimi. Yaltır, şu an Türkiye ekonomisine çok büyük katkıda bulunan, evlatlarını çevresini iyi yetiştiren biri haline geldi. Mersin’in Silifke İlçesi’nde, Türkiye’nin en büyük çilek üretim merkezini kurdu. Ukrayna’da çilek üretimi yapıyor. Nakliye kolları ile Avrupa’ya satıyor. Döviz kazandıran bir arkadaşımız.

METROYU EMSALLERİNDEN UCUZA YAPTIK

“Metro için aleyhte konuşuyorlar halen. Metro, dünyanın her tarafında yaşayan bir organizmadır. Ağacın fidanını dikersin sonra ağacın dalları olur, sonra birkaç sene geçer ve meyve vermeye başlar. Metroda da ana arter açacaksın, ana arterin devamını sağlayacaksın, ondan sonra yan kollarını yapacaksın. O zaman bütün şehire hitap edecek. Hem oluşumda rahatlık sağlayacaksın, hem ekonomisini sağlayacaksın. Kendi kendini finanse edecek. Sen bir tek hattı yapar bırakırsan olmaz. 4 senedir belediyede yokum, metronun ilave projesini 4 santim bile yapamadılar. Tasarımını gerçekleşmedi. Yazıklar olsun. Halbuki fizibilitesi bitmişti o zaman. Üniversiteye kadar gitmişti. Adayların hangisi konuştu yapacağım diye. Böyle makro projelere akılları yetmez onun. Güzergah tercihinin yanlış olduğu yönündeki iddialar kısmen doğru.  1994’de belediyeye ikinci defa geldiğimde ihale ilandaydı. Değiştirdim biraz. Selahattin Çolak zamanında projesi ve ihalesi ilana çıkan güzergah, kuzeyden gelip Çifte Minare Cami’den doğuya dönüyordu. Yüreğir’de Girne Köprüsü’nden  geçiyordu. Güneyi ihmal etmemek için aşağı doğru uzatılması kararını aldık. Metro tamamen alttan geçebilirdi. Para olsaydı onu yapardık. Şimdi para varsa yine yapılabilir. Varsa paraları indirsinler aşağıya. Alternatif projeler vardır. Hangisi uygunsa o yapılır. Yabancı krediyi verirken projeye kredi verir. Dış kaynaklı kredilerle yapılmıştır metro. İçme suyu ve kanalizasyon da yabancı krediyle yapılmıştır. Diğer bütün ihalelerde olduğu gibi metro da emsallerinden ucuza la edilmiştir. Ama bunu bilmeyenler, aklı ermeyenler, tramvayla mukayese ediyorlar. Tam kontrollü olan Adana metrosu, travmayla bir tutulamaz. Havadan gitmez diyorlar, dünyanın her tarafında öyle mi? Yer altın çalışmalarda ne çektiğimizi biz biliyoruz. Gölün içinden de geçer kayadan da geçer ancak alüvyal dolgu bizi çok uğraştırdı. Konya’daki tren bisiklete çarptı diye haberler çıkıyor gazetelerde. Adana’da hiç öyle bir şey duydunuz mu? Tramvay sistemi çok daha ucuza mal olurdu ama biz her şeyin makrosunu yaptık.“

BENİ CAMİ DÜŞMANI İLAN ETTİLER

“Belediyedeki çekmecemde mimari açıdan en güzel ve en çirkin camilerin fotoları vardı. Benden sonrakiler onları yok etti. Yerime gelenler bilgileri yok ediyorlar. Rahatsız oluyorlar geçmişimden. Cami yıktığımı söylüyorlar. Din düşmanıymışım gibi lanse etmeye çalışıyorlar. Son dönemde o kadar çirkin yapıtlar var ki, insanları ve beni rahatsız ediyor. Belediye Başkanı olmadığımız süreçte de yapılacak dini tesislere katkılarımız olmuştur. Merkez Cami’nin kaba inşaatı bittikten sonra 6 minaresinin vatandaşlar tarafından yaptırıldı. Ardından ikmal inşaatının tamamlanması için Sabancılar tarafından Sabancı Ailesi’nin isminin konulmasını şart koştular. Bizde ‘elbette’ dedik. İsim önemli değil, önemli olan caminin bitmesi. Merkez Cami’nin karşına, iç gölün o tarafa, hayırsever biri cami yapmak istemişti. Bende karşı çıkmıştım. İki cami karşı karşıya yarıştırılıyor gibi bir izlenim doğacaktı. Caminin bir de cemaati olmalı. ‘Gerek yok’ dedim. Zaten Merkez Cami vardı. Ancak o zaman belediyedekiler olayları hasıraltı ettiler ve cami yapıldı. Camiyi yıktırdım fotoları vardı. Yine aynı şekilde fotoları belediye de yok ettiler. Ama ben hiç korkmadım. Adımın kafire, cami düşmanına çıkmasından..Kendimi biliyordum ve toplum psikolojisini de iyi okumuştum. Cami yıkıldıktan sonra o camiyi yaptıran hayırsevere, farklı bir yerde daha estetiği ön planda bir cami için yapımına yön verdim. Projesini, maddi ve manevi katkısını o hayır sahibinden daha fazla ben dışardan sağladım. Ve caminin bitirilmesini temin ettim.”

HALKIN GEREKSİNİMLERİNİ ÖN PLANDA TUTTUM

“Bir şehrin belediye başkanının ilk bakacağı yer halkın gereksinimleridir. Şehrin en önemli sorunlarını hallettik.  Çatalan İçme Suyu, ilk defa Yüreğir ilçesine bağlanmıştır. Kanalizasyon sıkıntısını da ilk bitiren belediyelerden birisi olduk. Kanalizasyon suyu, Akdeniz’e arıtmalı olarak gitmektedir. Yaptığımız Regülatör Köprü, iç göl oluşturdu ve Taşköprü’yü kurtardı. Yüreğir Seyhan’ı birbirine bağladı. Hayalpark ve Doğal Park benim verdiğim arsalar üzerinde yapıldı. Hiçbir belediye başkanı park yapmamıştır, aksine park yıkmıştır. Kuzey Adana’da ne kadar yeşil alan varsa Güney Adana’da ne kadar park ve bahçeler varsa, benim satın aldığım ve imarlaştırdığım yerlerdir. İlk işim sokak köpeklerini özelleştirmek oldu. Sokakta hiç köpek kalmadı. Park ve Bahçeleri özelleştirdim. Temizlik özelleştirmesi de oldu. 1984 yılında Türkiye’de ilk temizlik özelleştirmesini de ben yaptım. Şu an Adana’nın çöpünü özel sektör topluyor. Bu çöpleri dönüştürüyor ve yok ediyor. Çıkan gazdan enerji üretiliyor.”