"Ya Kayalıbağ"

            Ya KAYALIBAĞ!..

            Adana'ya bir de tepenin diğer yanından bakalım. Aslında adı KAYALIBAĞ ama bölge halk dilinde komple Tepebağ diye telafuz edildiği için birbirine karışmış. Bununla birlikte yazının sonunda veya  şu an çoğunuzun bu taraf farklı bir mahalle miymiş dediğini duyar gibi oluyorum. Geçtiğimiz hafta baktığımız Tepebağ'ın ARKA PLAN'daki  sınırlarını çizmiştik. Bu yazımızda ise aslında Tepebağ kadar değerli özellikleri ve yerleri olan Kayalıbağ'a bakacağız. Daha çok somut yazı ve verilerle güçlendireceğimiz yazımızı keyifle, bir çırpıda okuyacağınızı düşünüyorum.

            Farkında mısınızdır?  Veya ne kadar farkındasınızdır?.. Bakmakla görmek arasındaki farktı fotoğraf.  Adana'da eskiden gazino kültürüyle lunapark kültürü içiçeydi. Çocukluğumda gittiğim İzmir Fuarı gibi coşkuyu göremesem de, yüzde biri kadar hacmi olan,  Adana Lunapark'ı şu anki mevcut, Taşköprü yanında, dinlenme parkının içerisine kuruluydu. Birçok solistin gelip burada eserlerini okuduğunu çocukluğumda gördüm.  Hem evimize yakındı, hem de nüfus yoğunluğu bu kadar yoktu. Haftalık ve harçlıklarla, hangi büyüğümüzün uğrak yeri olmamıştıki Kayalıbağ sınırları içerisinde yer alan Lunapark...

            Ve Atatürk'ün Evi. Asıl adı Adana Atatürk Bilim ve Kültür Müzesi olan, yine Kayalıbağ sınırları içerisindeki geçmişte nehrin hemen kenarından aktığı hesap edilirse, Seyhan Nehri'nin genişliğinide düşünmeden geçemeyiz. Müze binası, Seyhan Caddesi üzerinde 19. yy.da yapılmış geleneksel Adana evlerindendir. İki katlı, çıkmalı, kırma çatılı, kâgir bir yapıdır. Bu özellikleri nedeniyle yapı Bakanlıkça "Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı" olarak tescil edilmiş ve koruma altına alınmıştır. 15 Mart 1923'te Atatürk eşi ile birlikte Adana'ya geldiğinde, Ramazanoğulları'ndan Suphi Paşa'ya ait olan bu binada ağırlanmıştır. Bina Atatürk Bilim ve Kültür Müzesi Koruma ve Yaşatma Derneği'nce zamanın Kolordu Komutanı Bedrettin Demirel'in önderliği ve halkın yardımıyla kamulaştırılıp restorasyonu yapılmış ve 1981 yılında Müze Müdürlüğü'ne bağlı bir müze olarak hizmete açılmıştır. Atatürk'ün Adana'ya gelişi, her yıl 15 Mart'ta resmî  törenle bu binada kutlanmaktadır.  Pazartesi dışında hergün açık olan bu müzeyi gezmenizi şiddetle öneririm. İçerisindeki odalar ve herbir odadaki ayrı bir yaşanmışlıkla, etkilerini hissedeceksiniz.

            19. yüzyılın sonları... O sırada Adana’da üç eczane var... Üçü de gayrimüslimlere ait. Adana’nın ileri gelenleri toplanmış ve kendi aralarından bir Türk’ün eczacılık tahsili yapması gerektiğini düşünmüşler. Sn. Tayyibe GÜLEK'in Altınşehir Adana dergisinde, hocam Sn. Haluk UYGUR'a anlatımıyla, " Ve dedem İstanbul’a eczacılık okumaya gönderilmiş. O yıllarda eczacılık tıp fakültelerinde okutuluyor. Böylelikle dedem İstanbul’a üniversiteye giden ilk Adanalı oluyor." 1902 de... O zamanın, hatta günümüzün en önemli caddelerinden biri olan Abidinpaşa’da, şimdiki eczanenin yerinde açılmış MUSTAFA RIFAT GÜLEK ECZANESİ.

            Adana Sinema Müzesi, hemen Atatürk'ün eviyle aynı doğrultuda ve 15-20 adım mesafede yer almaktadır. Türk sinema tarihi incelendiğinde Yeşilçam’da ışıkçıdan rejisöre kadar çok sayıda Adanalı’nın görev aldığı gözlenir. Bunlar arasında bir çırpıda Yılmaz Güney, Abidin Dino, Yaşar Kemal, Orhan Kemal, Muzaffer İzgü , Şahin Kaygun, Ali Özgentürk , Yılmaz Duru, İrfan Atasoy , Yılmaz Köksal, Şener Şen, Ali Şen gibi isimleri sayabiliriz. Adana Sinema Müzesi, Türk Sineması’nın tarihini, Adana perspektifi ile sergilemeyi misyon edinmiş bir kent ihtisas müzesidir. Bu müzede Yılmaz Güney, Abidin Dino ve Orhan Kemal ‘e  ait balmumu heykeller, binlerce film, film afişi, fotoğraf, sanatçılara ait özel eşyalar bulunmaktadır. Ayrıca 1891 yılından beri Türkiye’de yayınlanmış, 3500 parçalık fotoğraf ve sinema kitap koleksiyonu da bu müzededir.

            Bekir Sapmaz (1887-1961) ve Ahmet Sapmaz (1908-1998) kardeşler tarafından eski bir okul binasının onarılarak yurt haline getirilen ve Türk Eğitim Derneği’ne bağışlanan Adana Bekir Sapmaz Öğrenci Yurdu 28 Ekim 1949 tarihinden bu yana 66 yıldır ihtiyacı olan öğrencilere hizmet vermeye devam etmektedir. Sapmaz Ailesi’nin eğitime verdiği değerli katkılar ile geleceğimizin umudu olan birçok “başarılı ancak maddi imkanı yetersiz” öğrenci yurtta barınarak öğrenimine devam etme fırsatı bulmuştur.

            Kıymetli okurlar geçtiğimiz hafta Tepebağ'dan başlayıp, cümlenin sonunda Kayalıbağ karışımı olmasın diye ekleyince, aslında bir bütün olarak adlandırmak ne kaybettirir bize demeden geçemedim. Ayrılığın sadece isimde olduğunu, isimlerin ise konu bu olunca bize birşey kazandırmayacağını, sonuçta aynı düzlemde yıllarca mahallelik olarak öyküleştirmenin sürüp gittiğini anlatmak istedim. Bununla birlikte bugün bu yazıda yazamadığım birçok konak, Adliye Binası, Sabancı Kültür Merkezi, Devlet Tiyatrosu ve Kütüphanesininde ,bu sınırlar içerisinde olduğunu hatırlatmak isterim.

            Son olarak  Victor HUGO " Tarih ile efsanenin amacı birdir: Geçici insanda ebedi insanı anlatmak." derken, bunu insan eli deymiş coğrafyaya adapte ettiğimizde, yaşamımızda o el ile hikayeleştirip gerçeğe dönüştürdüğümüz olayları göreceğiz. Okuduğum, gördüğüm, yazdığım bu olsa gerek.  Biz fotoğrafçılar olarak, kendi adımada yıllarca eğitim verip, anlattığım ALAN DERİNLİĞİ ile aslında ARKA PLAN'da flu olan derinliğin netleşmesi, bizlerde her zaman etkiyi artıracaktır. ARKA PLAN'da netleşmemiş görüntülerin kalmadığı, herşeyin bir gün gelip şeffaflaştığı, at gözlükleriyle,  dayatmalar üzerine değil, sanat için önce güzel insan olma ahlak ve etik değerleri ile yoğrulmuş bir toplum dileğiyle.  ARKA PLAN üretime devam ediyor...